Depresja endo- i egzogenna: czym się różnią?

Depresja endo- i egzogenna: czym się różnią?

Choć o depresji wiemy coraz więcej, czasem pojawiają się powiązane z nią terminy, które nie są do końca jasne. Przykładem jest depresja endogenna i egzogenna – czym właściwie się różnią? Czy leczenie różni się w zależności od tego, na jaką postać zaburzenia cierpimy?

Depresja egzogenna

Depresja egzogenna, zwana również reaktywną, to postać choroby wywołana przez czynniki zewnętrzne: np. społeczne czy prywatne. Specjaliści zazwyczaj wymieniają tu:

  • śmierć bliskiej osoby (niekoniecznie członka rodzina, ale np. przyjaciela),
  • doświadczenie gwałtu,
  • doświadczenie aktu przemocy bądź napadu,
  • rozstanie z partnerem,
  • utratę pracy lub zmianę stanowiska,
  • długotrwałe konflikty rodzinne,
  • problemy finansowe, między innymi długi,
  • choroby (także te u osób bliskich),
  • udział w poważnym wypadku,
  • przejście na emeryturę,
  • nękanie przez środowisko (zalicza się tutaj zarówno nękanie wśród grup młodzieży, jak i np. mobbing w pracy).

Jednocześnie należy podkreślić, że każdy człowiek jest inny i to, co może nie wpłynąć na funkcjonowanie jednej osoby, dla drugiej może być ogromnym obciążeniem. Innymi słowy – nie sposób wymienić wszystkich potencjalnych przyczyn powstania depresji egzogennej.

Depresja endogenna

Jak łatwo się domyślić, depresja endogenna to ta, która jest wynikiem zmian wewnętrznych u danej osoby, a dokładnie zmian w układzie hormonalnym, biochemicznych mózgu bądź w systemie nerwowym.

Ten typ depresji ma zazwyczaj cięższy przebieg. Pojawia się dość gwałtownie i często towarzyszą mu objawy psychosomatyczne: bóle głowy, kołatania serca, bóle żołądka, mdłości. Z tego też powodu pacjenci nierzadko najpierw szukają pomocy u internisty czy kardiologa.

Depresja endogenna i egzogenna – czy równią się objawami?

Jak już wiesz, depresja endogenna może nieco różnić się od egzogennej. Jednak poza tempem rozwoju choroby oraz objawami psychosomatycznymi symptomy zaburzenia pozostają takie same i są to:

  • Znaczne pogorszenie się nastroju

Utrata możliwości zwykłego cieszenia się życiem, brak możliwości czerpania radości z czynności, które do tej pory miały działanie relaksacyjne, przygnębienie bez uzasadnionej przyczyny.

  • Ograniczanie kontaktów z innymi

Unikanie wspólnych wyjść, niechęć do rozmów.

  • Zmęczenie

Osoba w depresji odczuwa silne zmęczenie (czasem wręcz wyczerpanie) mimo braku wyczerpujących zajęć. Wielu chorych podkreśla, że obezwładniające zmęczenie pojawia się już rano, po przebudzeniu – trudno jest im zmotywować się do wstania z łóżka i podjęcia codziennych aktywności.

  • Lęk

U części chorujących na depresję pojawia się lęk, który nie ma żadnego uzasadnienia. Towarzyszy mu niepokój i poczucie zagrożenia.

  • Zmiany koncentracji uwagi

Wielu chorych na depresję zauważa, że o wiele trudniej jest im się skupić na codziennych obowiązkach, pogarsza się też pamięć.

  • Drażliwość, agresja
  • Zaburzenia snu

Zaburzenia snu mogą przybierać różne formy – jest to zarówno przestawienie rytmu dobowego (sen w dzień, aktywność w nocy), jak i bezsenność lub spanie po nawet 12 godzin na dobę.

  • Zaburzenia apetytu

Brak apetytu lub jego zwiększenie.

Czy podział depresji na endo- i egzogenną ma jakieś znaczenie dla terapii?

Obecnie odchodzi się od tego klasycznego podziału depresji – chociażby dlatego, że jasne sprecyzowanie, co u danej osoby spowodowało chorobę, często jest niemożliwe. Jeśli jednak przyczyny są dość jasne (np. symptomy zaczęły pojawiać się po śmierci współmałżonka), stanowi to cenną informację pod kątem przyszłej terapii.

W leczeniu depresji endogennej nie można zrezygnować z leków, a wręcz kładzie się na nie szczególny nacisk – niezwykle istotne jest bowiem doprowadzenie poziomu neuroprzekaźników do normy. Z kolei w przypadku depresji egzogennej można spróbować leczenia tylko za pomocą psychoterapii – np. zalecić pacjentowi terapię grupową.

Dodaj komentarz