Przepukliny: rodzaje, objawy i ich leczenie

Przepukliny: rodzaje, objawy i ich leczenie

Przepuklina to patologiczne uwypuklenie jamy ciała, najczęściej jamy brzusznej, do którego dochodzi na skutek osłabienia powłok i zlokalizowanego nacisku w danym miejscu. W zależności od lokalizacji danej przepukliny, wyróżniamy kilkanaście rodzajów, dlatego tak ważne jest, aby odpowiednio zdiagnozować i zlokalizować każdą przepuklinę.

Przepukliny mogą umiejscawiać się tuż pod skorą, czyli są to przepukliny zewnętrzne, lub w sąsiednich jamach ciała, czyli przepukliny wewnętrzne. Najczęstsze objawy przepukliny to uczucie miejscowego miękkiego guza, który początkowo daje się odprowadzić do jamy ciała, a także ból i uczucie ”pociągania”. Ból ten może promieniować w inne okolice ciała, szczególnie przy wysiłku fizycznym, kaszlu, napinaniu mięśni, lub wypróżnianiu. Dochodzi wtedy do zwiększenia ciśnienia wewnątrzbrzusznego i w miejscu osłabienie powłok dochodzi do uwypuklenia i powstania przepukliny.

Przepuklina brzuszna to z definicji przepuklina, która zlokalizowana jest w obrębie powłok przedniej ściany jamy brzusznej, najczęściej w okolicy nadbrzusza, pępka, pachwiny lub blizny pooperacyjnej. Najczęściej spotykane są trzy rodzaje przepuklin brzusznych: pachwinowa, udowa i pępkowa. Przepuklina pachwinowa to 75% przypadków wszystkich przepuklin brzusznych. Wyróżniamy dwa rodzaje przepukliny pachwinowej: skośna i prosta, a różnicowanie tych dwóch rodzajów zależy od lokalizacji przepukliny. Przepuklina pachwinowa prosta przechodzi przez tzw. trójkąt Hasselbacha, a jej postacią jest również przepuklina udowa, do której dochodzi w momencie, kiedy tkanka tłuszczowa lub część jelita przechodzi przez kanał udowy i jest wyczuwalna od przyśrodkowej części uda. Należy być bardzo czujnym i jak najszybciej zgłosić się do chirurga w momencie, kiedy podejrzewamy przepuklinę udowa, ponieważ bardzo często dochodzi do uwięźnięcia takiej przepukliny. Może prowadzić to do ”zakleszczenia” przepukliny i upośledzenia zarówno pasażu treści pokarmowej jak i ukrwienia jelita. Jest to ostre powikłanie przepukliny i osoba z silnymi objawami bólowymi i uwięźniętą przepuklina powinna zostać jak najszybciej zoperowana. Uwięźnięta przepuklina, która nie została zaopatrzona może prowadzić do zadzierzgnięcia jelita i martwicy jelita, co może prowadzić nawet do śmierci. W przypadku przepukliny udowej również często dochodzi do uwięźnięcia przepukliny, ponieważ kanał udowy jest bardzo wąski i w momencie, kiedy tkanki dostana się poza światło kanału często dochodzi do uwięźnięcia.

Przepuklina pachwinowa skośna to rodzaj przepukliny polegający na uwypukleniu tkanek przez kanał pachwinowy i może doprowadzić do odprowadzenia jelita nawet do worka mosznowego. U mężczyzn powstaje wtedy przepuklina mosznowa, a u kobiet przepuklina wargowa. Te dwa rodzaje przepukliny diagnozowane są na podstawie ich anatomicznej lokalizacji, a metody operacyjne są bardzo podobne, jeżeli chodzi o leczenie. Kolejnym rodzajem przepukliny jest przepuklina pępkowa, która powstaje w okolicy pępka. U dzieci jest to bardzo często wada wrodzona, a u dorosłych występuje, jako wada nabyta, najczęściej u osób otyłych lub kobiet w ciąży. Przepuklina kresy białej to rodzaj przepukliny zlokalizowany w linii pośrodkowej jamy brzusznej, czyli w każdym miejscu pomiędzy mostkiem a spojeniem lonowym. Kresa biała jest częścią powłok jamy brzusznej a dokładnie splotem rozcięgien mięśni brzucha, a każdy jej defekt prowadzi do uwypuklenia się wewnętrznych tkanek poza jamę brzuszna. Przepuklina w bliźnie pooperacyjnej to ubytek bardzo często spowodowany nieprawidłową techniką chirurgiczną przy zamykaniu powłok ciała w trakcie poprzedniej operacji. Inne przyczyny powstawania przepukliny w bliźnie pooperacyjnej to infekcja lub krwiak w trakcie wczesnego procesu gojenia się rany. Znacznie rzadziej diagnozowane przepukliny to przepuklina nadbrzuszna, która zlokalizowana jest miedzy wyrostkiem mieczykowatym a pępkiem, przepuklina okolostomijna u pacjentów z wyłonioną stomią, a także przepuklina lędźwiowa, która występuje w okolicy lędźwiowej jamy brzusznej.

Przy każdym rodzaju przepukliny należy zwrócić szczególną uwagę na niepokojące objawy, które mogą sugerować uwięźniecie przepukliny, a co gorsze zadzierzgnięcie jelita. W momencie, kiedy przepuklina jest uwięźniętą w okolicy pierścienia przepukliny dochodzi do braku ukrwienia i martwicy jelita. Główne objawy to brak możliwości odprowadzenia miękkiego guza przepuklinowego, który nagle stal się twardy, nudności i wymioty, ból brzucha i narastające objawy niedrożności jelit. Przy zaobserwowaniu takich objawów należy jak najszybciej udać się do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w celu konsultacji chirurgicznej.

Leczenie przepuklin polega na leczeniu chirurgicznym i w zależności od objawów i wielkości przepukliny może to być leczenie w trybie nagłym, tak jak w przypadku uwięźnięcia przepukliny lub planowym w momencie kiedy nie ma ostrych objawów uwięźnięcia, a przepuklina nie sprawia trudności w codziennym funkcjonowaniu. Leczenie operacyjne polega na odprowadzeniu zawartości worka przepuklinowego poprzez wgłobienie jego zawartości lub nacięcie i manualne odprowadzenie widocznych tkanek. Następnie wykonuje się usunięcie nadmiaru tkanki i zeszycie. Najpopularniejszą metodą jest operacja Lichtensteina, która polega na założeniu siatki polipropylenowej w celu umocnienia powłok jamy brzusznej. Istnieje wiele różnych metod chirurgicznych, a każda z nich dopasowana jest indywidualnie do pacjenta. Chirurdzy zajmujący się przepuklinami, czyli herniolodzy stosują zarówno metody laparoskopowe jak i klasyczne do operacji przepuklin. Bardzo ważne jest, aby od samego początku pojawienia się objawów skonsultować się z chirurgiem w celu ustalenia dalszego leczenia. Po operacjach przepuklin, pacjent bardzo często musi nosić tzw. pas przepuklinowy, który dodatkowo wzmacnia powłoki jamy brzusznej. Bardzo ważne jest, aby pacjenci z przepuklinami nie wykonywali żadnych ćwiczeń fizycznych, ponieważ prowadzi to do zwiększenia ciśnienia wewnątrzbrzusznego i pogorszenia się przepukliny. 

Lek.med. Adam Studniarek

 

Dodaj komentarz