Rak szyjki macicy – nie daj szansy chorobie

W Polsce każdego roku umiera na raka szyjki macicy ponad dwa tysiące kobiet. Tych zgonów można by uniknąć. Wystarczy pamiętać o regularnych badaniach i bezpiecznym seksie, a w razie wykrycia pierwszych oznak choroby – interweniować jak najszybciej.

Rak szyjki macicy to jeden z niewielu nowotworów, których przyczyna została jednoznacznie określona. Podstawowym winowajcą jest przenoszony drogą płciową wirus brodawczaka ludzkiego (HPVHPVHPV jest to szeroko rozpowszechniony wirus brodawczaka ludzkiego. Istnieje ponad 100 typów wirusa HPV, z których około 30 jest odpowiedzialnych za infekcje narządów moczowo-płciowych kobiet i mężczyzn. Najgroźniejsze typy to HPV 16, 18, 31 i 45. Mogą prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy(głównie HPV 16 i 18) lub innych nowotworów narządów moczowo-płciowych. Natomiast wirusy HPV typ 6 i 11 odpowiadają za około 90% przypadków brodawek narządów moczowo-płciowych. Większość zakażeń wirusem HPV przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie w ciągu roku do dwóch lat.   ), którego onkogenne odmiany po upływie kilku lub kilkunastu lat od infekcji prowadzą do nieprawidłowego rozrostu komórek nabłonka szyjki macicy. Rak nie pojawia się z dnia na dzień ani nie rośnie w zawrotnym tempie, a jeśli zostanie wykryty w początkowym stadium, szansa na całkowite wyleczenie (a często także zachowanie macicy i możliwość posiadania w przyszłości dzieci) jest ogromna. W przypadku tego nowotworu najważniejsza jest profilaktyka, na którą składają się 4 proste zasady:

1. Postaw na bezpieczny seks

Statystycznie rzecz biorąc, w ciągu całego życia mamy 80% „szansy” na kontakt z HPV, w tym także z niebezpiecznymi odmianami wirusa. Nie da się całkowicie wyeliminować ryzyka infekcji, tym bardziej, że wirus przenosi się nie tylko poprzez klasyczne stosunki płciowe, ale i przez bliski kontakt ze skórą zakażonej osoby. Można „złapać” go, uprawiając petting, a nawet używając wspólnych ręczników. Najlepszym (choć dalekim od niezawodności) sposobem na uniknięcie zakażenia jest wierność jednemu partnerowi. Jeśli zmieniamy ich często, powinnyśmy zawsze, niezależnie od rodzaju uprawianego seksu, używać prezerwatyw ze środkiem wirusobójczym (zwykły kondom nie jest w stanie zatrzymać wirusa HPV). Dość dobrym zabezpieczeniem są również tzw. barierowe środki antykoncepcyjne, czyli wkładki lub krążki dopochwowe.

2. Rozważ szczepienie przeciwko HPV

Szczepionka przeciwko HPV pojawiła się w Polsce (a także na świecie) stosunkowo niedawno i wzbudza spore kontrowersje. Choć zasadność szczepienia nastolatek, które nie rozpoczęły jeszcze współżycia płciowego, podważa się coraz rzadziej, sens podawania szczepionki kobietom aktywnym seksualnie jest nadal tematem zażartych dyskusji. Warto porozmawiać na ten temat ze swoim ginekologiem. Część lekarzy uważa, że szczepienie przeciwko onkogennym odmianom HPV jest jak najbardziej wskazane, nawet u pań, które od lat są aktywne seksualnie i miały już kontakt z innymi, mniej groźnymi postaciami wirusa. Niestety, NFZ nie refunduje jak dotąd szczepionki i trzeba zapłacić za nią z własnej kieszeni. Koszt kilku dawek niezbędnych do uzyskania odporności to wydatek rzędu kilkuset złotych. Warto również pamiętać, że szczepionka nie chroni przed nowotworem w stu procentach i nie zwalnia nas z konieczności przeprowadzania badań profilaktycznych.

3. Nie zapominaj o cytologii

Badanie cytologiczne komórek nabłonka szyjki macicy, zwane potocznie cytologią, jest niedrogie, mało inwazyjne i powszechnie dostępne. Mimo to co piąta Polka nigdy w życiu nie robiła cytologii. Niestety, w tej właśnie grupie jest najwięcej przypadków raka. Cytologię powinno się wykonywać przynajmniej raz na trzy lata – pięć dni przed okresem lub pięć dni po nim. Badanie pozwala wykryć w komórkach nabłonka szyjki macicy niedające żadnych objawów zmiany, które mogą bezpośrednio poprzedzać rozwój nowotworu. W większości takich przypadków leczenie ogranicza się do usunięcia zajętych tkanek z zachowaniem macicy i daje znakomite efekty. W gabinetach prywatnych cytologia kosztuje ok. 50 zł, w ramach NFZ raz na 3 lata można wykonać ją bezpłatnie. Wystarczy udać się w tym celu do najbliższej przychodni ginekologicznej, która ma podpisany kontrakt z NFZ. Skierowanie nie jest potrzebne.

4. Nie lekceważ objawów

Pierwsze objawy raka szyjki macicy łatwo zbagatelizować. To przede wszystkim plamienia pomiędzy miesiączkami, po stosunku lub silnym wysiłku fizycznym, gorącej kąpieli czy nawet prysznicu, a także wszelkie plamienia i krwawienia z pochwy, które pojawiają się u pań po menopauzie. Niepokój powinny wzbudzić także podbarwione na różowo upławyUpławyUpławy są bardzo przykrym problem, który dotyka wiele kobiet. O tej dolegliwości mówimy, gdy z pochwy wydobywa się niewłaściwa wydzielina. Niewielka ilość wydzieliny pochwowej jest normalna u dorosłych kobiet, ale nadmierna może świadczyć o kłopotach ze zdrowiem. Normalna wydzielina jest biała, ale plami bieliznę i wkładki na żółto lub jasno brązowo. Kolor zielono- żółty może świadczyć o zakażeniu ropnym, któremu zwykle towarzyszy nieprzyjemny zapach. Kolor czerwony lub ciemnobrązowy wskazuje na krew. Upławy najczęściej spowodowane są zakażeniem, ale mogą występować także jako skutek uczulenia na proszki do prania, żele pod prysznic, mydła, zapachowe wkładki czy podpaski. Aby zapobiec upławom należy szczególnie dbać o higienę intymną. Konieczne jest używanie osobnego ręcznika do okolic intymnych, mydła o pH zbliżonym do odczynu mikroflory pochwy. Ważne jest wspomaganie układu moczowo-płciowego kobiety doustnymi probiotykami ginekologicznymi, które uzupełniają mikroflorę pochwy w dobroczynne bakterie kwasu mlekowego np. LaciBios femina.  lub upławy o nieprzyjemnej woni i ból podbrzusza lub okolicy krzyżowej o nieustalonej przyczynie. W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z powyższych objawów, należy jak najszybciej skonsultować się z ginekologiem, który wykona niezbędne badania.

Sabina Bauman

Dodaj komentarz