Profilaktyka raka jelita grubego: Badanie radiologiczne

Badanie radiologiczne jelita grubego, zwane potocznie RTG z wlewem doodbytniczym, pozwala dostrzec nieprawidłowości w zarysie jelita, takie jak polipy, owrzodzenia czy uchyłki. W diagnostyce raka jelita grubego jest to badanie pomocnicze, które stanowi zazwyczaj uzupełnienie kolonoskopii. 

Wlew doodbytniczy to badanie radiologiczne, przy którym do dolnego odcinka przewodu pokarmowego pacjenta wprowadza się środek kontrastujący (zazwyczaj jest to zawiesina barytowa). Podany środek absorbuje promienie RTG znacznie bardziej efektywnie niż okoliczne tkanki, w związku z czym na serii zdjęć RTG można uwidocznić dokładny obrys jelita grubego (odbytnicę, esicę i okrężnicę). Pozwala to dostrzec nieprawidłowości w obrębie jego kształtu – uchyłki, zmiany rozrostowe nasuwające podejrzenie nowotworu, polipy czy owrzodzenia lub zmiany będące przyczyną niedrożności jelita. Lekarze mają do dyspozycji dwa rodzaje badania – jedno- i dwukontrastowe. W pierwszym przypadku wystarczy podać pacjentowi środek cieniujący (który jest następnie usuwany z jelita), w drugim dodatkowo do wnętrza jelita grubego wprowadza się powietrze. Koszt badania w prywatnej przychodni to ok. 200-250 zł.

Jak wygląda badanie

Badanie radiologiczne jelita grubego trwa zwykle kilkadziesiąt minut i wymaga podobnych przygotowań, co kolonoskopia. Choć zalecenia dla pacjentów mogą się nieco różnić w zależności od placówki, w jakiej wykonywane jest RTG, cel przygotowań jest ten sam – jelito przed badaniem powinno być maksymalnie oczyszczone. Na ok. 7 dni przed planowanym wlewem należy zrezygnować ze spożywania produktów, których pozostałości mogłyby przyczepić się do śluzówki jelita, a więc przede wszystkim z owoców pestkowych i pokarmów o dużej zawartości błonnika. Na trzy dni przed badaniem  stosujemy ścisłą dietę bezresztkową, to znaczy składającą się z galaretek owocowych i soków oraz wody – w ciągu doby powinno się wypić jej przynajmniej 9 szklanek. Wieczorem przyjmujemy doustnie środek przeczyszczający (zazwyczaj poleca się bisakodyl albo preparat o nazwie Fortrans), a rano następnego dnia – czopek przeczyszczający. Taka sama procedura obowiązuje również  nazajutrz. Na ok. 3 godziny przed badaniem jelito oczyszcza się dodatkowo za pomocą lewatywy z ciepłej wody. Tuż przed właściwym badaniem lekarz wykonuje poglądowe zdjęcie RTG brzucha, aby ocenić przygotowanie pacjenta do dalszej procedury. W większości polskich przychodni środek kontrastujący wprowadza się do jelita grubego za pomocą jednorazowego zestawu, który składa się ze specjalnego balonu oraz rurki. Podczas wprowadzania zawiesiny badany kilka razy zmienia pozycję tak, by środek rozlał się po całym jelicie. Zdjęcia RTG wykonuje się „na wdechu” – powietrze obecne w płucach unosi przeponę, co powoduje lepsze uwidocznienie okrężnicy. Wyniki badania są gotowe zazwyczaj po kilku godzinach w formie zdjęć opisanych zdjęć RTG (na kliszach, a coraz częściej także na płycie CD).  

Na co warto się przygotować?

Badanie radiologiczne jelita grubego nie jest bolesne, nie wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań i nie wymaga zwykle podania środków uspokajających. Warto jednak przygotować się na dyskomfort związany z wprowadzaniem do jelita zawiesiny barytowej, które może powodować silne parcie na stolec. Przez kilka dni po badaniu kał może być zabarwiony na zielono lub na biało - to pozostałości po zastosowanym środku cieniującym. Aby uniknąć zaparcia, które może pojawić się po badaniu, należy pić jak najwięcej wody, herbaty bez cukru i niesłodzonych soków owocowych. Najważniejszym przeciwwskazaniem do wykonania badania jest ciąża (a nawet jej podejrzenie). Z wlewu rezygnuje się też w przypadku większości chorób zapalnych dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Jeżeli pacjentka w dniu badania ma okres, powinna poinformować o tym lekarza.

Sabina Bauman

Dodaj komentarz