Depresja anaklityczna – czy niemowlę może mieć depresję?

Depresja anaklityczna – czy niemowlę może mieć depresję?

Depresja kojarzy się nam jako choroba występująca u dorosłych i młodzieży. Nie każdy zdaje sobie sprawę, że może ona dotknąć nawet o wiele młodsza grupę – noworodki i niemowlęta. Czym jest depresja anaklityczna, jakie są jej przyczyny i po czym ją rozpoznać?

Depresja anaklityczna – reakcja na rozłąkę z matką

Termin „depresja anaklityczna” został stworzony w roku 1946 przez amerykańskiego psychiatrę o nazwisku Rene Spitz. Zauważył on, że malutkie dzieci, które pozbawione są czułej opieki matki przez dłuższy czas, zaczynają prezentować szereg niepokojących objawów i nieprawidłowo się rozwijać.

Obecnie wiadomo, że depresja anaklityczna, zwana również hospitalizmem, zazwyczaj występuje u dzieci powyżej 6 miesiąca życia, ale malec może zachorować także znacznie wcześniej. Bezpośrednią przyczyną zaburzenia jest długa, co najmniej 3-miesięczna nieobecność matki – zazwyczaj wywołana jej śmiercią, chorobą bądź umieszczeniem dziecka w szpitalu na dłuższy okres.

Eksperci podkreślają, że pierwszy rok życia jest niezwykle ważny pod kątem rozwoju emocjonalnego u dziecka. W czasie pierwszych sześciu miesięcy dziecko żyje z matką w tzw. „symbiozie” – wówczas jej obecność jest mu niezbędna niemal równie mocno jak pokarm. Po ukończeniu pierwszego półrocza życia dziecko zaczyna „oddzielać się od matki” i dostrzegać swoją odrębność, ale opiekunka wciąż jest mu niezwykle potrzebna do prawidłowego rozwoju emocjonalnego,

Objawy depresji anaklitycznej

Jak właściwie można rozpoznać, że dziecko cierpi na tego rodzaju zaburzenie? Niestety, podobnie jak u starszych, tak u noworodków i niemowląt depresja może powodować różnorodne symptomy – stąd też proces rozpoznania może przysparzać pewnych trudności. Niemniej zazwyczaj jest to:

  • rozdrażnienie – dziecko jest płaczliwe, trudno je pocieszyć, często grymasi,
  • ospałość i apatia – dziecko nie płacze w ogóle albo płacze bardzo rzadko, wydaje się być obojętne na otoczenie,
  • zmniejszona ruchliwość i opóźniony rozwój psychoruchowy (dziecko później podnosi główkę, później zaczyna siadać ii.),
  • zaburzenia apetytu, które przekładają się na zbyt mały przyrost wagi,
  • problemy ze snem,
  • zanik odruchu ssania,
  • wzrost podatności na infekcje – osłabienie układu odpornościowego.

Według niektórych ekspertów depresja anaklityczna w ostrej postaci może nawet doprowadzić do śmierci dziecka. Warto też zauważyć, że u chorujących niemowląt można dostrzec pewien schemat: początkowo dziecko reaguje na rozstanie z matką aktywnym, gorączkowym protestem, następnie przechodzi w rozpacz, by w końcu pojawiło się u niego otępienie uczuciowe.

Depresja anaklityczna może mieć poważny wpływ na rozwój dziecka – jeśli leczenie nie zostanie podjęte, choroba będzie zaburzała rozwój emocjonalny, prowadząc między innymi do poważnych zaburzeń kształtowania więzi w późniejszym życiu.

Leczenie depresji anaklitycznej

Czy malutkiemu dziecku, które choruje na depresją anaklityczną, można jakoś pomóc? Tak, ale istnieje tylko jedno lekarstwo – to częsta obecność i głęboka troska ze strony opiekuna. Należy dodać, że nie musi być to matka – w przypadku jej śmierci może ją zastąpić ojciec bądź inna osoba. Dzięki odpowiedniej opiece objawy choroby mogą wycofać się z zaledwie kilka tygodni – bez żadnych negatywnych konsekwencji w późniejszym życiu.

Dodaj komentarz