Przeszczep macicy - nowa szansa dla tysięcy kobiet

W ostatnim czasie media na całym świecie informowały o nowej, wspaniałej możliwości dla wielu niepłodnych kobiet. Za sprawą licznych badań i pierwszych sukcesów, już niedługo ma stać się możliwym do przeprowadzenia zabieg przeszczepu macicy. Specjaliści gaszą jednak entuzjazm – jak twierdzą, jest jeszcze dużo niejasności i problemów związanych z zabiegiem, by mówić o możliwości przeprowadzaniu go w ciągu najbliższych kilku lat.

DLA KOGO NOWA SZANSA?

Prace nad przeszczepieniem macicy trwają już od wielu lat – pionierami badań są tutaj wysoko wykwalifikowani specjaliści ze Szwecji i Arabii Saudyjskiej. Zabieg ten miałby być szansą dla wielu niepłodnych kobiet (do tej pory uznawanych za bezpłodne z racji braku rozwiązania problemu), które utraciły ten wyjątkowy narząd na skutek operacji koniecznej podczas leczenia nowotworu bądź dla tych, które już urodziły się bez macicy. Jak przyznają lekarze, nie jest to operacja ratująca życie, jednak dla wielu kobiet z pewnością w sposób nieoceniony zmienia jego jakość.

W Polsce nie przeprowadza się jeszcze takich prób – biorąc to pod uwagę, trzeba uwzględnić też wydłużenie się czasu ewentualnego wprowadzenie takiej możliwości. Z pewnością nie będzie to kwestia najbliższych dwóch, czy trzech lat.

Panie, które interesują się tym tematem, z pewnością zadają sobie pytanie o pochodzenie narządu do przeszczepu. Istotne jest zatem, że w przeciwieństwie do innych, niezbędnych dla życia organów, macicę można pozyskać od żywej dawczyni – którą w eksperymentalnych warunkach była do tej pory matka biorczyni. Jak jednak podkreślają specjaliści, idealnym rozwiązaniem byłoby wyhodowanie własnego narządu z komórek pacjentki – w ten sposób uzyskiwano by oczywiście pełną zgodność tkankową i ryzyko odrzucenia przeszczepu byłoby nieporównywalnie mniejsze.

WYJĄTKOWE TRUDNOŚCI

Słysząc niedawne doniesienia na temat udanego przeszczepu twarzy, łatwo o prosty wniosek – skoro udało się przeprowadzić tak niezwykle trudną operację, dlaczego problemem miałby być przeszczep tak małego organu, jakim jest macica? Narząd ten rzeczywiście może sprawiać wrażenie „niepozornego” – u kobiet, które jeszcze nigdy nie rodziły, ma on bowiem zaledwie 7 centymetrów długości i 4 centymetry szerokości. Gdzie zatem tkwi problem?

Oczywistym jest, że przeszczepiana macica nie ma służyć polepszenia samopoczucia kobiety z racji samego posiadania narządu. Skomplikowana operacja ma służyć umożliwieniu zajścia w ciążę biorczyni i urodzenia zdrowego dziecka. Tutaj pojawia się już zasadniczy problem – o ile bowiem sam przeszczep macicy nie jest tak trudny i utrzymanie narządu w stanie „spoczynku” również nie, o tyle zapewnienie jej prawidłowego funkcjonowania podczas okresu ciąży jest już wielkim wyzwaniem. Macica jest narządem szczególnym – w trakcie ciąży zwiększa swoją wielkość kilkasetkrotnie, dochodzi też do znacznie większych przepływów krwi. Z tego też względu panie, które mają problemy naczyniowe bądź cukrzycę, byłyby już wstępnie dyskwalifikowane.

Niezwykle ważna jest też nieco inna kwestia. Celem przeprowadzenia zabiegu macicy byłoby urodzenie żywego, zdrowego dziecka. Jednak biorąc pod uwagę fakt, że kobieta po operacji przeszczepu musi regularnie zażywać leki zapobiegające odrzuceniu organu, nie można z całą pewnością stwierdzić, że nie będą miały one wpływu na rozwój płodu. Innymi słowy, nie ma pewności, czy noworodek będzie zdrowy.

Pewnego rodzaju komplikacje będą też towarzyszyły zapłodnieniu. Połączenie jajowodów z macicą, które jest oczywiste niezbędne dla prawidłowego przebiegu zapłodnienia naturalnego będzie na tyle problematyczne, że rozsądniejszym rozwiązaniem będzie poddanie pacjentki procedurze zapłodnienia pozaustrojowego in vitroIn vitroIn vitro – Zapłodnienie pozaustrojowe to metoda polegająca na połączeniu plemnika i komórki jajowej w warunkach laboratoryjnych, poza żeńskim układem rozrodczym. Należy do technik rozrodu wspomaganego medycznie. Jest stosowana z szerokich wskazań jako sposób leczenia objawowego niepłodności w wypadku, gdy inne metody wspomaganego rozrodu nie mają zastosowania lub nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. . To z kolei wiąże się z koniecznością podania kolejnych leków – konieczne byłoby zatem sprawdzenie ich reakcji z medykamentami podawanymi w celu odrzucenia macicy.

DODATKOWE NIEJASNOŚCI

Pewne niejasności związane z przeszczepem macicy dotyczą także sposobu postępowania już po tym, gdy pacjentka urodzi zdrowe dziecko. Niektórzy specjaliści sugerują, by po takim niewątpliwym sukcesie usunąć przeszczepiony organ, ponieważ „spełnił” już swoją funkcję. Inni lekarze jednak są zdania, że nie ma potrzeby usuwania narządu i poddawania pacjentki dodatkowej operacji, gdy narząd funkcjonuje prawidłowo. Wszystkie te kwestie będą musiały być ustalone, zanim dojdzie do pierwszych tego typu operacji.

 

PIERWSZY KROK W STRONĘ SUKCESU

Choć droga do wprowadzenia możliwości przeszczepienia macicy jest jeszcze długa, pierwsze poczynione w tym celu kroki już teraz uznaje się za sukces. Warto pamiętać, że jeszcze nie tak dawno mówiło się o wielu trudnościach związanych z wprowadzeniem in vitro – teraz dzięki tej metodzie każdego roku na świat przychodzi mnóstwo małych, zdrowych marzeń.

 

                                                                                                                                Karolina Wojtaś

Dodaj komentarz