Ból podczas seksu – powiedz o tym lekarzowi

Dyspareunia, czyli ból podczas stosunku,to problem, który może dotykać nawet kilkunastu procent kobiet. Z czego wynika? Czy można mu zaradzić?

Dyspareunia to dysfunkcja seksualna, która polega na odczuwaniu bólu o różnym nasileniu podczas stosunku seksualnego lub bezpośrednio po zbliżeniu. Nie należy mylić jej z pochwicą, która w większości przypadków uniemożliwia penetrację, a tym samym klasyczny stosunek pochwowy. Dla osoby cierpiącej na dyspareunię seks jest możliwy, choć niezbyt przyjemny, dlatego najlepiej powstrzymać się od niego do momentu ustąpienia dolegliwości. W przeciwnym razie łatwo o mechanizm błędnego koła – seks kojarzy się z bólem i stanowi źródło stresu. A kiedy jesteśmy zestresowane, organizm „odmawia współpracy”, pojawia się napięcie, suchość pochwySuchość pochwySuchość pochwy spowodowana jest zaburzeniem gospodarki hormonalnej choć może mieć podłoże psychiczne. Główną rolę w braku nawilżenia pochwy odgrywa niedobór estrogenu, którego poziom spada po urodzeniu dziecka, w okresie menopauzy, a także podczas przyjmowania niektórych leków. Leczenie zależy od stopnia nasilenia objawów i upodobania pacjentki. Zazwyczaj są to preparaty nie zawierające hormonów, w postaci żelów dopochwowych, preparaty estrogenowe dopochwowe oraz hormonalna terapia zastępcza. i trudno o satysfakcjonujące zbliżenie, co tylko pogłębia problem. 

Częściej niż się wydaje

Nie wiadomo dokładnie, ile kobiet w Polsce cierpi z powodudyspareunii, ponieważ część z nich z różnych względów nie szuka pomocy lekarza. Wydaje się jednak, że problem jest bardziej powszechny niż można by przypuszczać – według badań przeprowadzonych w Szwecji dotyka nawet 13% aktywnych seksualnie kobiet. Dolegliwości pojawiają się najczęściej u młodych osób, które rozpoczynają aktywność seksualną, i u pań w okresie menopauzy. Zaobserwowano ponadto, że bolesność podczas stosunku częściej dotyka pacjentki cierpiące na zespół napięcia przedmiesiączkowegoPMSPMS – Zespół napięcia przedmiesiączkowego to jednostka chorobowa obejmująca objawy emocjonalne i fizyczne, pojawiające się przed miesiączką i ustępujących tuż po jej rozpoczęciu. PMS spowodowany jest nadmierną aktywnością lub produkcja estrogenów oraz niedoborem progestagenów w drugiej fazie cyklu. Na PMS cierpi statystycznie co druga kobieta. Pojawiające się dolegliwości powodują znaczne pogorszenie nastroju oraz ogólne złe samopoczucie. Wśród najczęstszych objawów wymienia się rozdrażnienie, huśtawkę nastrojów, agresję, depresję, płaczliwość, problemy z koncentracją i zapamiętywaniem, zmniejszoną aktywność życiowa, uczucie zmęczenia, zmiana apetytu, bóle głowy, bóle pleców, bolesność piersi, zaparcia i wzdęcia, uczucie ciężkości, puchnięcie, wzmożone pocenie się, uczucie gorąca, pogorszenie koordynacji ruchów. Leczenie farmakologiczne obejmuje stosowanie leków uspokajających, przeciwbólowych i hormonalnych. Zalecana jest również odpowiednia dieta i aktywność fizyczna. i pojawia się (jak na złość) szczególnie w fazie owulacji.

Głęboka, płytka, uogólniona

Jeśli chodzi o umiejscowienie bólu, lekarze wyróżniają trzy odmiany dyspareunii – powierzchowną (płytką), głęboką oraz uogólnioną. W przypadku tej pierwszej ból odczuwany jestw okolicy wejścia do pochwy. W drugim wypadkudolegliwości występują w okolicy sklepienia pochwy. DyspareuniaDyspareuniaDyspareunia jest to bolesny stosunek płciowy. Może być spowodowany miejscowym podrażnieniem, zakażeniem drożdżakowym, rzęsistkiem pochwowym, zanikowym zapaleniem pochwy, skurczem mięśni pochwy, endometriozą, torbielami, guzami oraz innymi schorzeniami.    uogólniona charakteryzuje się bólem odczuwanym w obrębie całej pochwy, a nawet promieniującym na miednicę.

Złożone przyczyny

Za występowanie dyspareunii płytkiej w większości przypadków odpowiadają nieleczone infekcje intymne – od zakażeń grzybiczych (np. po kuracji antybiotykami) po choroby przenoszone drogą płciową iuciążliwezapalenie gruczołu Bartholina. Przyczyną dolegliwości u kobiet, które rodziły siłami natury, może być także blizna powstała po zabiegu nacięcia krocza. Wśród bardziej skomplikowanych czynników wymienia się również wulwodynię(to schorzenie, którego istotą jest chroniczny ból w okolicy narządów płciowych) oraz liszaj twardzinowy i zanikowy sromu. Choroba ta, dotykająca nieco częściej kobiety po menopauzie, ma prawdopodobnie podłoże hormonalne. Jednym z jej pierwszych objawów są białe lub perłowe zmiany w obrębie błony śluzowej narządu rodnego. Z biegiem czasu wykwity zamieniają się w blaszki o zwiększonej spoistości, pojawiają się także pęcherze i nadżerki. Dolegliwości towarzyszy intensywny świąd i pieczenie. Liszaj można skutecznie leczyć, ale, jak wynika ze statystyk – pacjentki w starszym wieku wstydzą się wybrać z tym problemem do lekarza. Ból podczas stosunku może mieć związek także z poważniejszymi schorzeniami. Jedną z najczęściej występujących przyczyn dyspareunii głębokiej jestendometrioza, która występuje nawet u 10% aktywnych seksualnie kobiet. Ból charakterystyczny dla endometriozy pojawia się przy głębszej penetracji i utrzymuje się zazwyczaj jeszcze jakiś czas po stosunku. Czynnikiem odpowiedzialnym za dolegliwości bywa również zespół przekrwienia biernego miednicy, który może powodować chroniczne (trwające dłużej niż 6 miesięcy) bóle podbrzusza. Szacuje się, że żylaki w obrębie miednicy małej ma aż 15% kobiet, ale nie u każdej z nich występują zauważalne objawy. Niestety, ból podczas stosunku może świadczyć również o rozwoju nowotworu. Pojawia się w zaawansowanych stadiach raka szyjki macicy, jajnika czy endometrium, dlatego problemu w żadnym wypadku nie należy lekceważyć.

A może to psychika?

Warto pamiętać, że przyczyny dyspareunii to nie zawsze konkretne dolegliwości somatyczne. Dość często mamy do czynienia z czynnikami psychologicznymi takimi jak strach przed zajściem w ciążę, przykre doświadczenia seksualne z przeszłości, niechęć do partnera czy głęboko zakorzenione poczucie winy związane z seksemczy nawet traumatyczne przeżycia (gwałt, molestowanie seksualne). W takim przypadku nie obejdzie się bez wizyty u doświadczonego seksuologa albo psychologa.Dyspareunię można i trzeba leczyć nie tylko dla dobra relacji seksualnej, która jest bardzo ważna w budowaniu bliskości między partnerami. Wiele dolegliwości, które mogą powodować bolesność podczas stosunku, ma szereg innych konsekwencji zdrowotnych – od niepłodności (w przypadku np. chorób przenoszonych drogą płciową) aż po poważne choroby skóry (w przypadku liszaja twardzinowego i zanikowego sromu).

Dodaj komentarz