Endometrioza

Endometrioza jest schorzeniem typowo kobiecym objawiającym się tym, że ogniska śluzowe macicy (endometrium) zlokalizowane są poza jamą tego narządu. Choroba ta dotyka około 13% kobiet, najczęściej miesiączkujących, a więc znajdujących się w okresie reprodukcyjnym życia. Endometrioza może dawać objawy także u kobiet w okresie pomenopauzalnym, stosujących hormonalną terapię zastępczą.
 
Teoretycznie endometrioza może zaistnieć w każdej tkance i w każdym organie ustroju kobiety. Poza narządem płciowym, ogniska ektopowego endometrium najczęściej występują w układzie moczowym, przewodzie pokarmowym, wątrobie, nerce, oku, płucu, mózgu, powłokach ciała czy bliznach po procedurach zabiegowych, m.in. po:
  • amniocentezie
  • cięciu cesarskim
  • wycięciu macicy droga brzuszną
  • po wyłuszczeniu mięśniaków
  • aborcji drogą histerotomii
  • po przebiciu macicy jatrogennym lub przy kryminalnej aborcji
  • nacięciu krocza w II okresie porodu drogami natury
  • laparoskopii
  • czy wycięciu wyrostka robaczkowego
Jak dochodzi do endometriozy?
 
Ektopowe ogniska błony śluzowej macicy (endometrium), podobnie jak prawidłowo zlokalizowana w macicy błona śluzowa, ulegają w przebiegu cyklu płciowego typowym przemianom hormonalnym, związanym z funkcją endokrynną jajnika. W pierwszej fazie cyklu płciowego (etap proliferacji, czyli rozrastania się komórek) dochodzi do wzrostu endometrium, zarówno w jamie macicy jak i w ogniskach ektopowych. Po owulacji, pod wpływem działania hormonów ciałka żółtego, błona śluzowa macicy poddawana jest przemianom strukturalnym, które w przypadku braku ciąży doprowadzają do złuszczania endometrium.
 
W przypadku endometrium zlokalizowanego w jamie macicy prowadzi to do wystąpienia krwawienia z dróg rodnych pod postacią miesiączki. Natomiast u kobiet z endometriozą w czasie menstruacji dodatkowo obserwuje się wynaczynienie krwi z ognisk nieprawidłowo zlokalizowanego endometrium bezpośrednio do otaczających go tkanek.
 
Wynaczyniona krew infiltruje otaczające tkanki oraz powoduje stan zapalny, którego konsekwencją jest ból, zwłóknienie i/lub choroba zrostowa. Zmiany makroskopowe obserwowane w endometriozie można podzielić się na 3 podgrupy: powierzchowną, głęboko naciekającą lub w postaci patologicznych struktur o charakterze torbieli. Często spotykane są różne postacie endometriozy u tej samej pacjentki. Należy przypuszczać, że w zależności od postaci choroby, typowe dla tego schorzenia dolegliwości bólowe mogą manifestować się z różnym nasileniem.
 
Przyczyna endometriozy nie jest do końca wyjaśniona (istniejące hipotezy to : wsteczne krwawienia miesiączkowe do jamy macicy, metaplazja komórkowa, rozsiew komórek endometrialnych drogą naczyń krwionośnych, genetyczna predyspozycja do wystąpienia schorzenia, itd.). Istnieje wiele teorii próbujących kompleksowo tłumaczyć przyczyny powstawania tego schorzenia. Najważniejsze z nich to: teoria metaplastyczna (Meyer 1919), teoria transplantacyjna (Samson 1924), powszechnie akceptowana i udowodniona eksperymentalnie oraz teoria indukcyjna (Levander 1941). Być może do rozwoju schorzenia przyczyniają się w mniejszym lub większym stopniu zjawiska biologiczne opisywane przez wszystkie dotychczasowo opisane teorie.
 
Dane eksperymentalne wskazują, że niezależnie którą z teorii będziemy rozpatrywać - kluczową rolę w powstawaniu endometriozy odgrywają zaburzenia układu immunologicznego w obrębie jamy otrzewnowej. Elementy układu immunologicznego środowiska jamy otrzewnowej zazwyczaj bezpośrednio kontaktują się i oddziaływają na ogniska endometriozy. U kobiet z endometriozą stwierdzono występowanie szeregu ogólnoustrojowych i lokalnych zmian w aktywności komórek układu immunologicznego (teoria immunologiczna – Dmowski 1981)
 
Inna z teorii tłumaczy występowanie endometriozy po zabiegach operacyjnych np. cięciu cesarskim. W wyniku przerwania ciągłości ściany macicy poprzez otworzenie jej jamy nożem chirurgicznym, dochodzi do migracji i implantacji komórek endometrium, co powoduje rozwój schorzenia.
Teoria metaplastyczna opisuje endometriozę po zabiegu cięcia cesarskiego jako wynik przemian indukowanych przez zmiany statusu hormonalnego typowe dla ustroju ciężarnej kobiety.
Endometrioza obserwowana jest siedmiokrotnie częściej u krewnych pierwszego stopnia i charakteryzuje się cięższym przebiegiem klinicznym.
 
Objawy kliniczne endometriozy
 
Endometrioza jest schorzeniem wieloobjawowym. Spektrum zgłaszanych przez chore dolegliwości jest szerokie (mają one różny charakter i nasilenie) i zależy od aktywności proliferacyjnej ognisk endometriozy oraz lokalizacji narządowej schorzenia (Tabela I, Tabela II). Aż u 95% pacjentek schorzenie dotyczy narządów miednicy mniejszej. Choroba najczęściej manifestuje się ostrymi lub przewlekłymi bólami miednicy mniejszej, zazwyczaj nasilającymi się tuż przed lub w pierwszych dniach miesiączki. U pacjentek z endometriozą odnotowano też wszystkie postacie nieprawidłowych krwawień z macicy, takich jak plamienia przedmiesiączkowe, krwawienia o typie oligomenorrhoeaOligomenorrhoeaOligomenorrhoea to rzadko występujące – co 6-12 tygodni- krwawienia miesięczne. Mają prawidłowe nasilenie, występują dość regularnie, ale odstęp czasu pomiędzy rozpoczęciem się dwóch kolejnych krwawień przekracza 40 dni. Powodem braku okresu jest najczęściej oprócz ciąży, brak owulacji. Jest często występującym objawem PCOS. czy też hypermenorrhoeaHypermenorrhoeaHypermenorrhoea to krwawienie miesiączkowe z dużą ilością żywoczerwonej krwi i skrzepami. Hypermenorrhoea czasem jest po prostu cechą danej kobiety - niektóre kobiety tracą większą ilości krwi podczas menstruacji niż inne. Zdarza się, że hypermenorrhoea jest sygnałem różnych zaburzeń takich jak mięśniaki, polipy śluzówki macicy, rak śluzówki macicy, endometrioza, zespół zapalenia miednicy mniejszej, czynnościowe krwawienie z macicy. Przyczyną obfitych krwawień może być również wkładka wewnątrzmaciczna oraz doustne antykoagulanty. .
 
Chorobie często towarzyszą problemy z zajściem w ciążę. Zazwyczaj dolegliwości pojawiają się pomiędzy 25-29 rokiem życia, ale postawienie ostatecznego rozpoznania jest opóźnione nawet o 5-15 lat.
 
Endometriozę należy podejrzewać u każdej kobiety w wieku reprodukcyjnym, która zgłasza bolesne miesiączkowanie, dyspareunię i/lub dyskomfort bólowy w obrębie miednicy mniejszej.
 
Wykazano bezpośredni związek pomiędzy ilością ognisk ektopowego endometrium, a intensywnością bólu miesiączkowego (cykliczne mikro-krwawienia z ognisk endometriozy generują odczyn zapalny odpowiadający za ból). Zrosty często towarzyszące endometriozie (obserwowane u ok. 90 % kobiet z torbielami czekoladowymi jajnikCykl jajnikowyCykl jajnikowy to comiesięczne przemiany w jajniku, w wyniku których dojrzewa nowa komórka jajowa oraz wytwarzane są hormony płciowe takie jak estrogeny i progesteron. ów), oraz głębokość naciekania przestrzeni odbytniczo-pochwowej to kolejne czynniki odpowiedzialne za intensywność bólu w endometriozie. Zaobserwowano, że w głębokiej endometriozie objawy bólowe są intensywniejsze niż w innych postaciach choroby. Wynikać to może z ucisku bądź naciekania włókien i/lub zakończeń nerwowych zlokalizowanych pod otrzewną. Co ciekawe, ból towarzyszący endometriozie słabo reaguje na powszechnie dostępne niesterydowe leki przeciwzapalne.
 
Istnieje związek pomiędzy endometriozą, a objawami takimi jak: silny ból w trakcie miesiączki, bolesność w trakcie współżycia płciowego oraz niewyjaśniony ból w miednicy nie związany z miesiączką. U znacznego odsetka chorych z dyspareunią przyczyną dolegliwości będzie endometrioza zlokalizowana w przegrodzie odbytniczo-pochwowej i/lub więzadłach krzyżowo-macicznych. Większość z tych kobiet zgłasza ponadto bolesność w czasie wypróżniania podczas miesiączki (dyschesia). Ból zlokalizowany w dołach biodrowych oraz okolicy lędźwiowej może wskazywać na zajęcie moczowodów przez proces chorobowy – u tych kobiet dodatkowo może pojawić się krwinkomocz i objawy dyzuryczne. Endometrioza przewodu pokarmowego może objawiać się krwawieniem z odbytnicy u około 20% pacjentek.
 
Nasilenie objawów towarzyszących endometriozie nie zawsze odzwierciedla rozległość schorzenia. Nawet zaawansowana klinicznie endometrioza może przebiegać bezobjawowo, podczas gdy pewien odsetek pacjentek z wczesnymi postaciami schorzenia może zgłaszać szereg uciążliwych dolegliwości o dużym stopniu nasilenia. Stopień klinicznego zaawansowania schorzenia nie zawsze przekłada się na aktywność procesu chorobowego. Niekiedy endometriozę wykrywa sie zupełnie przypadkowo w czasie operacji ginekologicznych wykonywanych z innych przyczyn. Okazuje się, że co czwarta kobieta z potwierdzoną endometriozą nie zgłasza objawów bólowych. Brak związku pomiędzy zaawansowaniem schorzenia a manifestacją objawów bólowych może wynikać z polimorficzności zmian makroskopowych obserwowanych w endometriozie.
 
Endometrioza w bliźnie po cięciu cesarskim
 
Endometrioza w bliźnie pooperacyjnej nie jest tak rzadką lokalizacją, jakby się można było tego spodziewać. Ocenia się w przybliżeniu, że odsetek objawowej endometriozy w bliźnie po zabiegu operacyjnym może wynosić nawet do ok. 3.5 % wszystkich jej postaci zlokalizowanych poza narządem płciowym kobiety. Najczęściej dotyczy to endometriozy w bliźnie po cięciu cesarskim. Częstość występowania niewidocznych dla operującego gołym okiem aktywnych wszczepów komórek endometrium w obszarze rany pooperacyjnej cięcia cesarskiego jest wysoka. Jednak odsetek pojawienia się endometriozy w bliźnie po tym zabiegu jest niski. W okresie od roku do trzech lat od zabiegu ogniska endometriozy w powłokach ciała u 0.86 % operowanych kobiet. Inne dane wskazują na jeszcze niższy odsetek zachorowalności mieszczący się w zakresie pomiędzy 0.03% do 0.45%. Znawcy tematu podkreślają olbrzymią rolę indywidualnie zmiennych czynników promujących zjawiska odpowiedzialne za implantację i rozwój ognisk ektopowego endometrium jak uwarunkowania genetyczne, hormonalne i immunologiczne, kompletnie zmienne w zależności od indywidualnych cech organizmu kobiety. Ta indywidualna zmienność warunkuje odpowiedź cytotoksyczną ustroju i zakres indukcji programowanej śmierci implantowanej do rany pooperacyjnej komórki endometrium.
 
Aż u 20 % kobiet u których zdiagnozowano endometriozę w powłokach jamy brzusznej, nie wykonywano uprzednio żadnego zabiegu operacyjnego. U 57 % z nich poród nastąpił drogą cięcia cesarskiego, 11 % miało wykonaną hysterektomię, a u 13 % z nich endometrioza wystąpiła w bliźnie po operacji innej, niż na narządzie płciowym. 7% pacjentek nie zostało sklasyfikowanych. W przypadku kobiet, u których endometrioza nie była skojarzona z wcześniej wykonywanym zabiegiem operacyjnym, zazwyczaj była ona zlokalizowana w okolic pierścienia pępkowego, krocza, sromu, pachwiny i kończyn dolnych.
 
Co ciekawe, wykazano częstsze występowanie endometriozy w bliźnie po zabiegu operacyjnym u pacjentek nie operowanych na obszarze macicy, tylko w innych regionach brzucha z przyczyn nie-ginekologicznych, ale z współistniejącą endometriozą w obrębie jamy brzusznej, która zazwyczaj zlokalizowana jest w miednicy mniejszej kobiety. Częściej też obserwuje się schorzenie u kobiet, u których wykonano cięcie cesarskie na macicy w której łożysko zlokalizowane było na ścianie przedniej.
 
Średni czas od momentu wykonania operacji pierwotnej do momentu postawienia rozpoznania kwalifikującego pacjentkę do procedury wycięcia ekotopowego ogniska endometriozy z powłok brzucha wynosi 3.6 lat. Średni wiek leczonej w ten sposób chorej wynosił 31.4 lat (17-57 lat), a główna przyczyną zgłoszenia się pacjentki po poradę i do zabiegu było stwierdzenie obecności guza w powłokach jamy ciała (96%) oraz cyklicznie pojawiający się ból (87%). Średnia wielkość usuniętego ogniska endometriozy z powłok ciała wynosiła ok. 2.7 cm (od 2.1 do 3.2cm). Współistniejąca endometrioza w miednicy mniejszej miała miejsce u 13 % operowanych. Odsetek nawrotów schorzenia zbliżony był do 4.3 %. Postępowaniem z wyboru u tych pacjentek było usunięcie ekotopowego ogniska endometrium z marginesem zdrowych tkanek wynoszącym od 0.5 do 1.0 cm. Niekiedy istniała potrzeba wycięcia bloku mięśniowo-więzadłowego, zazwyczaj mięśni prostych i piramidalnych brzucha z implantacjaImplantacjaImplantacja czyli zagnieżdżenie zarodka, to proces w którym zapłodniona komórka jajowa , po dotarciu do jamy macicy, wnika w głąb przygotowanej błony śluzowej macicy. Do zagnieżdżenia dochodzi zazwyczaj po około 7-10 dniach od owulacji. Zagnieżdżenie zwykle ma przebieg niezauważalny dla kobiety. Niektóre jednak opisują takie dolegliwości jak : lekki ból implantacyjny – czasami kobiety w tym czasie odczuwają lekki ból lub skurcze w macicy, plamienie implantacyjny – mała ilość krwi zazwyczaj bardzo jasnej, która widoczna jest około 7-10 dni po owulacji, wzrost temperatur po około 7-10 dniach po owulacji, pojedynczy spadek temperatury ciała , który trwa tylko jeden dzień, występujący również po około 7-10 dniach po owulacji.   syntetycznej siatki polipropylenowej jako profilaktyki rozwoju przepukliny w operowanym miejscu.
 
Tabela 1. Dolegliwości na tle endometriozy zgłaszane przez chore w zależności od lokalizacji
 
Narząd płciowy 
bolesne miesiączkowanie
ból w podbrzuszu i miednicy
ból w podbrzuszu i miednicy
bolesność w trakcie stosunku
niepłodność
nieregularne miesiączki
pęknięcie bądź skręt torbieli jajnika
ból w okolicy krzyżowej  
Układ pokarmowy cyklicznie powtarzające się bolesne parcie na stolec
cykliczne krwawienie z odbytnicy
biegunki
niedrożność jelit
Układ moczowy cykliczna hematuria i objawy dyzuryczne
niedrożność moczowodu
wodonercze
zmiana częstości mikcji
występowanie parcia naglącego (urgency)
bolesność  okolicy nadłonowej
naglące nietrzymanie moczu
niespecyficzne ból okolicy lędźwiowej
Układ oddechowy cyklicznie występujące:
ból klatki piersiowej
krwioplucie
odma opłucnowa
Powłoka ciała, blizny po operacjach, pępek cyklicznie występujący ból i
krwawienie
 
Tabela 2. Najczęściej zgłaszane przez chore objawy/problemy zdrowotne związane z endometriozą (%) 
 
Bolesne wtórne miesiączkowanie  60-80
Ból miednicy  30-50
Niepłodność 30-50
Bolesność przy współżyciu   25-40
Nieregularne miesiączki 10-20
Cyklicznie występujące objawy dyzuryczne/hematuria 1-2
Cykliczne bolesne parcie na stolec  1-2
Cykliczne krwawienie z przewodu pokarmowego < 1
 
Endometrioza a niepłodność
 
Endometriozie często towarzyszy niepłodność. Ciekawą może wydać się obserwacja, że u niepłodnych kobiet endometrioza często przebiega bezobjawowo. Przyczyna tego zjawiska nie została do końca wytłumaczona. Schorzenie diagnozowane jest najczęściej w trakcie operacyjnego leczenia niepłodności. W grupie pacjentek niepłodnych endometrioza spotykana jest u 60-80% poddanych laparoskopii. Niepłodność w tej grupie pacjentek związana jest najczęściej z obecnością zrostów w jamie brzusznej, cyklami bezowulacyjnymi lub występują immunologiczne czynniki odpowiedzialne za brak ciąży i działające w różnych etapach rozrodu (Tab 3).
 
Tabela 3. Potencjalne mechanizmy odpowiedzialne za niepłodność u kobiet z endometriozą
 
Czynność jajnika
endokrynopatie
cykle bezowulacyjne (17-27%)
zespół LUF (ang. Luteinized unruptured folicle)
zaburzona sekrecja prolaktyny
luteoliza spowodowana prostaglandyną F2
Czynność jajowodów
zaburzenie perystaltyki jajowodów oraz funkcji
nabłonka rzęskowego jajowodów
niedrożność jajowodów
Funkcja plemników
wzmożona fagocytoza plemników przez makrofagi
płynu otrzewnowego
inaktywacja plemników przez przeciwciała
Funkcja seksualna  dyspareuniaDyspareuniaDyspareunia jest to bolesny stosunek płciowy. Może być spowodowany miejscowym podrażnieniem, zakażeniem drożdżakowym, rzęsistkiem pochwowym, zanikowym zapaleniem pochwy, skurczem mięśni pochwy, endometriozą, torbielami, guzami oraz innymi schorzeniami.   
Implantacja zarodków 
zaburzenia spowodowane zwiększonym stężeniem
autoprzeciwciał endometrialnych
niedobór integryny av 3
defekt fazy lutealnej – brak równomiernego i
synchronicznego dojrzewania gruczołow i podścieliska endometrium jako konsekwencja nieprawidłowego dojrzewania pęcherzyków jajjnikowych bądź nieprawidłową reakcją endometrium na bodźce hormonalne.
Utrata wczesnej ciąży
czynniki immunologiczne
zwiększona częstość samoistnych poronień
 
W postaciach zaawansowanej endometriozy niepłodność spowodowana jest głównie obecnością masywnych zrostów w jamie brzusznej i wynikającymi z tego konsekwencjami.
 
U kobiet z endometriozą stwierdzono małą rezerwę jajnikową, małą ilość oocytów i słabą jakość zarodków. U kobiet z endometriozą poddanych procedurze in vitroIn vitroIn vitro – Zapłodnienie pozaustrojowe to metoda polegająca na połączeniu plemnika i komórki jajowej w warunkach laboratoryjnych, poza żeńskim układem rozrodczym. Należy do technik rozrodu wspomaganego medycznie. Jest stosowana z szerokich wskazań jako sposób leczenia objawowego niepłodności w wypadku, gdy inne metody wspomaganego rozrodu nie mają zastosowania lub nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. , współczynnik płodności jest o połowę mniejszy, w odniesieniu grupy kobiet bez tego schorzenia. Wpływa na to zmniejszony odsetek zapłodnionych komórek jajowych, obniżona ilość zaimplantowanych zarodków a także mniejsza ilość, uzyskanych do zapłodnienia, komórek jajowych.
 
Diagnostyka endometriozy
 
W chwili obecnej nie dysponujemy wystarczająco czułym testem diagnostycznym, nie istnieją też specyficzne dolegliwości i objawy, które mogłyby potwierdzić obecność endometriozy. U kobiet z endometriozą częściej obserwuje się miernie podwyższoną koncentracją markera CA-125CA-125Jest glikoproteiną często występującą na powierzchni nowotworowo zmienionych komórek jajników, ale także w niektórych tkankach prawidłowych - głównie narządu rodnego. Stosowany jest jako marker raka jajnika, jednak jego poziom może być podwyższony również w innych chorobach nowotworowych, a także w innych stanach niezwiązanych z chorobą nowotworową, takich jak miesiączka, ciąża, endometrioza czy stany zapalne w obrębie miednicy małej. U większości zdrowych kobiet poziom antygenu nowotworowego CA-125 nie przekracza 35 j/ml. . Nie został też opracowany standard postępowania diagnostycznego w przypadku tego schorzenia.
 
Wnikliwie zebrany wywiad, dokładne badanie ginekologiczneBadanie ginekologiczneTo badanie przedmiotowe, w którym szczególną uwagę przywiązuje się do oceny narządów miednicy małej i piersi. Przeprowadza się je w celu wykrycia nieprawidłowości oraz podjęcia leczenia istniejących schorzeń. Staranne badanie ginekologiczne obejmuje zebranie wywiadu, badanie przedmiotowe (z użyciem wziernika i wewnętrzne), niektóre badania laboratoryjne oraz rozmowę z lekarzem dotyczącą jego spostrzeżeń i zaleceń na przyszłość. Wszystkim kobietom zaleca się aby poddawały się badaniu regularnie. oraz niekiedy USGSonomammografiaSonomammografia, czyli USG piersi, to badanie gruczołu piersiowego. Obok mammografii stanowi jedną z najpopularniejszych metod diagnostycznych chorób piersi. Badanie to jest zalecane kobietom do 35 roku życia z uwagi na gęstą budowę gruczołu piersiowego w młodym wieku oraz w przypadku zmian mastopatycznych w przypadku, gdy mammografia jest niewystarczająca. Wskazana jest również kobietom, które w okresie klimakterium stosują HTZ wpływającą na zgęstnienie struktury piersi. Badanie to nie naraża pacjentek na promieniowanie jonizujące.   narządu płciowego pozwala na wyodrębnienie grupy pacjentek z podejrzeniem endometriozy, pogłębienie diagnostyki i wdrożenie odpowiedniego leczenia. (Tabela 4)
 
Ostateczna diagnoza schorzenia
 
Endometrioza może być rozpoznana tylko w trakcie zabiegu operacyjnego (laparoskopii, laparotomii). Zawsze wskazana jest histopatologiczna weryfikacja schorzenia.
 
Tabela 4. Czynniki ryzyka wystąpienia endometriozy
Wiek reprodukcyjny
Regularne miesiączki
Wczesny wiek wystąpienia pierwszej miesiączki
Krótkie cykle miesiączkowe (< 27 dni)
Obfite miesiączki
Obecność wrodzonych anomalii w narządzie płciowym kobiety
Niepłodność pierwotna lub wtórna
Obciążony wywiad rodzinny
Nadużywanie alkoholu
 
Badanie ginekologiczne
 
Badanie ginekologiczne u kobiet z endometriozą powinno być przeprowadzone w trakcie miesiączki, ze względu na aktywność ognisk endometriozy i nasilenie objawów w tym okresie cyklu płciowego (Tabela V).
Najczęściej jednak endometrioza jest nie jest rozpoznawana w trakcie badania lub diagnozowana nieprawidłowo, jako zapalenie narządów miednicy mniejszej.
 
Tab. 5. Objawy mogące sugerować endometriozę w trakcie badania ginekologicznego
Pogrubiałe, bolesne z obecnością guzków więzadła krzyżowo-maciczne
Obecność guza przydatków
Macica tyłozgięta, nieruchoma lub o ograniczonej ruchomości
Wzmożone napięcie w jamie Douglasa, przy braku innej nieprawidłowości
 
Diagnostyka różnicowa endometriozy
 
 
Tabela VI Diagnostyka różnicowa endometriozy
Diagnostyka różnicowa z ostrymi bólami brzucha
Diagnostyka różnicowa z przewlekłymi dolegliwościami bólowymi miednicy
 

Współistnienie dużej bolesności w trakcie współżycia płciowego oraz bolesnej defekacji w trakcie krwawienia miesiączkowego może być przydatne w diagnostyce przedoperacyjnej endometriozy odbytniczo-pochwowej. Dodatkową wskazówką diagnostyczną endometriozy odbytniczo-pochwowej może być brak reakcji na leczenie hormonalne i niesterydowe leki przeciwzapalne.
 
Leczenie:
 
operacyjne:
- klasyczne zabiegi chirurgiczne
- laparoskopiaLaparoskopiaTo zabieg wykonywany w celach diagnostycznych a także umożliwiający przeprowadzenie pewnych zabiegów operacyjnych. Polega na wprowadzeniu przez pępek do jamy brzusznej kamery endoskopowej. Dodatkowo wprowadza się 2 troakary (rurki) nad spojeniem łonowym, dzięki czemu możliwe jest wprowadzenie narzędzi operacyjnych. Jako metodę diagnostyczno – operacyjną, laparoskopię wykorzystuje się w przypadku niepłodności o nieustalonej przyczynie, nieokreślonych bólów w obrębie miednicy mniejszej czy też w operacjach guzów jajników, mięśniaków macicy , ciąży pozamacicznej. Umożliwia także pobranie wycinków do badania histopatologicznego i wymazów na badanie bakteriologiczne z narządów wewnętrznych. Laparoskopia jest operacją, dlatego pacjent musi być znieczulony ogólnie. Zdarzają się sytuacje, że laparoskopia musi zostać zakończona otwarciem powłok brzusznych np.: podczas masywnego krwawienia bądź trudności technicznych.
farmakologiczne:
- leki antygonadotropowe
- analogi gonadoliberyn
- niesterydowe leki p/zapalne

 

Komentarze

bardzo dziękuję za ten artykuł, szukałam czegoś o endometriozie gdyż właśnie ją u mnie stwierdzono będę miała laparoskopie. Chciałam się dowiedzieć czegoś więcej na ten temat. Przeczytałam już kilkanaście artykułów ale tylko ten jest tak przejrzyście napisany, wszystko jest dokładnie opisane. Bardzo dziękuje teraz obraz mojego problemu bardziej mi się rozjaśnił.
zgłoś się do Śląskiego Centrum Leczenia Endometriozy, tel. 601 489 093
zgłoś się do Śląskiego Centrum Leczenia Endometriozy, tel. 601 489 093
zgłoś się do Śląskiego Centrum Leczenia Endometriozy, tel. 601 489 093
Rzeczywiście, problem opisany zrozumiałym językiem.
u mnie stwierdzono jakis guzek a pod. endriomentrioze i boje sie tego bo chciałam miec jeszcze dzieci a mam 26 lat a to pow. bezpłodność:(

Dodaj komentarz