Czynniki ryzyka infekcji intymnych – na co szczególnie zwrócić uwagę?

Na powstanie grzybicy pochwy wpływ ma wiele czynników i tak naprawdę nie sposób  wyeliminować ich wszystkich. Jednak jeśli poznamy o jakich czynnikach mowa będziemy w stanie je zminimalizować. Razem z ekspertem programu „Zdrowa ONA” dr n. med. Grzegorzem Południewskim przedstawiamy główne przyczyny infekcji grzybiczych pochwy.

Czynniki ryzyka grzybicy pochwy to przede wszystkim sytuacje zmieniające naturalne mechanizmy odporności w obrębie pochwy. Głównym sposobem obrony jest utrzymanie prawidłowej flory bakteryjnej, dzięki czemu ryzyko rozwoju grzybów będzie minimalne. Jeżeli z jakichś powodów dojdzie do zaburzenia flory, to ryzyko infekcji gwałtownie wzrasta. Takim najczęstszym powodem zaburzeń, który wpływa na pojawienie się grzybicy jest antybiotykoterapia, ciąża czy cukrzyca, ale również, o czym warto pamiętać, współżycietłumaczy dr Grzegorz Południewski, ginekolog.

O jakich czynnikach mowa?

  • Ciąża

Co druga Polka1 nie zdaje sobie sprawy, że podczas ciąży kobieta jest bardziej narażona na grzybicze zapalenie pochwyBakteryjne zapalenie pochwyObok grzybiczego zapalenie pochwy bakteryjne zakażenie pochwy zwane  Bacterial vaginosis (BV) to najczęstsza przyczyna nawracających dolegliwości pochwowych w postaci świądu przedsionka pochwy i obfitych upławów upławów o nieprzyjemnym, „rybim” zapachu. Przynajmniej połowa przypadków BV przebiega bezobjawowo, bez cech aktywnego zapalenia. BV nie należy do chorób przenoszonych drogą płciową i bywa rozpoznawana już u dziewic. Obok różnie nasilonych dolegliwości na bakteryjne zakażenie pochwy (BV) wskazywać mogą:  obecność komórek clue cells w rozmazach pochwowych (patrz poniżej);  wzrost zasadowości pochwy przy pH>4,5;  rybi odór obfitej wydzieliny pochwowej po współżyciu z ejakulacją (pH nasienia wynosi 7) oraz po miesiączce, co potwierdza co czwarta pacjentka z BV. Odór związany z uwolnieniem prostych amin (kadaweryny, putrescyny) alkalizacji treści pochwowej pojawi się też po nakropleniu 10% KOH na wydzielinę pochwową. Obecność poszczególnych bakterii wywołujących BV można stwierdzić w posiewach bakteriologicznych. Pochwa nie jest jednak jałowa i dodatni wynik posiewu może oznaczać jedynie kolonizację nie wymagającą leczenia. Istotą bakteryjnego zakażenia pochwy jest ilościowy, znaczący wzrost liczby kolonii bakterii beztlenowych, głównie Gardnerella vaginalis oraz z rodzaju Bacteroides i Mobiluncus, któremu towarzyszy zmniejszenie ilości szczepów pałeczek kwasu mlekowego produkujących nadtlenek wodoru i przeciwbakteryjne laktocydyny. Ocenę taką umożliwia badanie cytologiczne wymazu z pochwy ocenione np.  w skali Nugenta po barwieniu metodą Grama lub badanie rozmazu bezpośredniego mające na celu wykrycie komórek wskaźnikowych, tzw. clue cells. Te współczesne metody zastąpiły wykonywane niegdyś powszechnie badania tzw. stopnia czystości pochwy i posiewy bakteriologiczne z pochwy. Czynnikami sprzyjającymi występowaniu bakteryjnych zakażeń pochwy (BV) są: młody wiek; palenie papierosów; wczesne rozpoczęcie współżycia; częsta zmiana partnerów płciowych; antykoncepcyjna wkładka wewnątrzmaciczna (IUD); zbyt częste irygacje pochwy i stałe używanie tamponów dopochwowych;  przebyte choroby przenoszone drogą płciową (STI); zmiany na szyjce macicy o charakterze ektopii gruczołowej i nadżerki prawdziwej. Leczenie polega na stosowaniu antybiotykoterapii. . A ciąża to okres ogromnych zmian w życiu każdej kobiety i to nie tylko tych widocznych gołym okiem. Wysoki poziom hormonów we krwi zwiększa produkcję glikogenu w śluzówce pochwy, który może powodować rozwój grzybicy tego narządu. W niektórych przypadkach infekcje intymne mogą być dla ciężarnej, jak i jej przyszłego dziecka niebezpieczne, dlatego w tym okresie kobieta powinna szczególnie dbać o swoje zdrowie intymne. Na początku ciąży należy poddać się badaniom w kierunku wykrycia obecności ewentualnych grzybów lub bakterii, a z każdym niepokojącym objawem koniecznie trzeba się udać do lekarza, który podejmie decyzję o leczeniu bezpiecznym zarówno dla matki, jak i dziecka.

  • Antybiotykoterapia

W czasie przyjmowania przez kobietę antybiotyku może dojść do eliminacji pożytecznych bakterii kwasu mlekowego, które odpowiadają za utrzymanie kwaśnego środowiska pochwy. Antybiotyki, niszcząc florę bakteryjną organizmu, powodują wzrost poziomu pH w pochwie – z kwasowego do zasadowego, czego konsekwencją może być grzybicza infekcja tego narządu. Co robić, by uchronić się przez infekcją, gdy antybiotykoterapia jest konieczna?

Żeby zmniejszyć ryzyko powstania grzybicy jako konsekwencji antybiotykoterapii należy przestrzegać kilku zasad. Po pierwsze, powinniśmy stosować dodatkowo probiotyki uzupełniające florę w pochwie oraz przestrzegać diety zwierającej więcej kwasów, oraz bakterie kwasu mlekowego – jogurty, kwaśne mleko.  wyjaśnia ekspert programu „Zdrowa ONA” dr n. med. Grzegorz Południewski, ginekolog.

  • Duże spożycie cukru

Podwyższony poziom cukru we krwi zmienia fizjologiczne pH pochwy, przez co jest ona bardziej narażona na infekcję. Cukier przyspiesza wzrost grzybów, stwarzając dla nich znakomite środowisko do życia. To m.in. dlatego podczas leczenia grzybicy trzeba zrezygnować z produktów zawierających cukier, takich jak np. słodycze czy słodkie napoje gazowane. Jako że cukier ma bardzo duże znaczenie w rozwoju kandydozy pochwy, jest ona chorobą niezwykle groźną dla kobiet z cukrzycą. Nie dość, że chorują one znacznie częściej, to także trudniej im się z niej wyleczyć.

  • Aktywność seksualna

W trakcie współżycia w jakimś stopniu obniża się pH pochwy, czyli zmniejsza kwasowość jej odczynu i jednocześnie zwiększa się ryzyko zakażeń do partnera. Podczas kontaktu seksualnego z mężczyzną zarażonym grzybicą, istnieje duże prawdopodobieństwo przeniesienia się tej infekcji na kobietę. Dlatego niebezpieczeństwo mogą stanowić „niepewni” i często zmieniani partnerzy seksualni, gdyż nie mamy pewności co do ich zdrowia intymnego. Często zdarza się, że mężczyźni są mimowolnymi przekazicielami grzybicy zupełnie nie zdając sobie z tego sprawy. Aby uniknąć możliwego zakażenia, jako dodatkowy środek ostrożności należy stosować prezerwatywę, która podczas stosunku będzie stanowiła barierę ochronną przed zarażeniem.

  • Osłabienie odporności

Candida albicans, czyli grzyb odpowiadający za około 85-90% przypadków grzybiczego zakażenia pochwy znajduje się na skórze i w jelicie grubym każdego zdrowego człowieka. Natomiast w pochwie kobiety znajdują się przyjazne dla organizmu pałeczki kwasu mlekowego, które są ochroną przed chorobotwórczymi drobnoustrojami, w tym grzybami. Jednak gdy spada odporność, np. na skutek osłabienia, choroby bądź leków, do pochwy przedostają się różne drobnoustroje. Pochwa jest idealnym miejscem dla drożdżaków odpowiedzialnych za jej grzybicze zakażenie (odpowiednia temperatura, wilgotność, brak światła).

A leczenie, jeśli infekcja już się pojawiła?

Jeśli mimo działań podjętych w kierunku profilaktyki grzybicy infekcja się pojawi konieczne jest jak najszybsze podjęcie odpowiednich kroków.

Dr Południewski wyjaśnia – Na początku dolegliwości najszybciej pomóc sobie można  odtwarzając prawidłową florę bakteryjną pochwy. Jeżeli objawy będą się nasilać, należy jak najszybciej udać się do ginekologa, który zaleci terapię, najprawdopodobniej opartą na lekach działających miejscowo, czyli oddziałujących na infekcję bezpośrednio w pochwie. Leki stosowane miejscowo występują w formie tabletek, kapsułek lub kremów dopochwowych zawierających pochodne azolowe, np. butokonazol. Można również stosować leczenie ogólnoustrojowe polegające na stosowaniu przeciwgrzbiczych leków doustnych, które działają zarówno w przewodzie pokarmowym, ale również dostają się do krwi i działają w całym organizmie człowieka.


1. Ogólnopolskie badanie zrealizowane w ramach programu „Zdrowa ONA” zainicjowanego przez Gedeon Richter, przeprowadzone w dniach 8-13 października 2014 roku metodą internetowych zestandaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych (CAWI) przez agencję SW Research. Badaniem objęto łącznie 1010 kobiet w wieku 18+.

 

Dodaj komentarz