Rak endometrium: ABC diagnostyki

Rak endometrium, zwany inaczej rakiem trzonu macicy, zajmuje czwarte miejsce na liście najpowszechniejszych nowotworów u kobiet. W większości przypadków wykrywa się go na szczęście wcześnie, dzięki czemu odsetek całkowitych wyleczeń jest stosunkowo duży. Jakie badania należy wykonać w przypadku stwierdzenia objawów nowotworu?

Rak trzonu macicy jest jednym z niewielu nowotworów, które w razie wczesnego wykrycia (I stadium) dają pacjentce duże, bo sięgające aż 80-90% szanse na pełne wyleczenie. Warto przy tym wspomnieć, że w Polsce w początkowym stadium wykrywa się go w około 70% przypadków. Nowotwór rośnie powoli, a jego pierwsze objawy to krwawienia z pochwy między miesiączkami, np. po wysiłku fizycznym, po seksie albo po gorącej kąpieli (u pań miesiączkujących) oraz wszelkie krwawienia przypominające okres, które pojawiają się u pacjentek po menopauzie. Warto zwrócić uwagę także na nieprawidłową wydzielinę z pochwy (upławyUpławyUpławy są bardzo przykrym problem, który dotyka wiele kobiet. O tej dolegliwości mówimy, gdy z pochwy wydobywa się niewłaściwa wydzielina. Niewielka ilość wydzieliny pochwowej jest normalna u dorosłych kobiet, ale nadmierna może świadczyć o kłopotach ze zdrowiem. Normalna wydzielina jest biała, ale plami bieliznę i wkładki na żółto lub jasno brązowo. Kolor zielono- żółty może świadczyć o zakażeniu ropnym, któremu zwykle towarzyszy nieprzyjemny zapach. Kolor czerwony lub ciemnobrązowy wskazuje na krew. Upławy najczęściej spowodowane są zakażeniem, ale mogą występować także jako skutek uczulenia na proszki do prania, żele pod prysznic, mydła, zapachowe wkładki czy podpaski. Aby zapobiec upławom należy szczególnie dbać o higienę intymną. Konieczne jest używanie osobnego ręcznika do okolic intymnych, mydła o pH zbliżonym do odczynu mikroflory pochwy. Ważne jest wspomaganie układu moczowo-płciowego kobiety doustnymi probiotykami ginekologicznymi, które uzupełniają mikroflorę pochwy w dobroczynne bakterie kwasu mlekowego np. LaciBios femina.  , szczególnie z domieszką ropy czy krwi), uczucie „pełności” w podbrzuszu oraz dolegliwości, które mogą kojarzyć się z problemami gastrycznymi - wzdęcia, nudności i nawracające bóle brzucha. „Czujność onkologiczna” jest w przypadku raka endometrium szczególnie ważna, jako że medycyna nie dysponuje jeszcze badaniami przesiewowymi, pozwalającymi wykryć stan przedrakowy, jak to ma miejsce np. w przypadku raka szyjki macicy.

Na początek USGSonomammografiaSonomammografia, czyli USG piersi, to badanie gruczołu piersiowego. Obok mammografii stanowi jedną z najpopularniejszych metod diagnostycznych chorób piersi. Badanie to jest zalecane kobietom do 35 roku życia z uwagi na gęstą budowę gruczołu piersiowego w młodym wieku oraz w przypadku zmian mastopatycznych w przypadku, gdy mammografia jest niewystarczająca. Wskazana jest również kobietom, które w okresie klimakterium stosują HTZ wpływającą na zgęstnienie struktury piersi. Badanie to nie naraża pacjentek na promieniowanie jonizujące.  

Jeśli zauważymy którykolwiek z wymienionych wyżej objawów, powinnyśmy jak najszybciej udać się do ginekologa. Podstawowym badaniem, które pozwala wykryć nieprawidłowości w budowie endometrium, jest USG wykonywane przez pochwę (tzw. USG transwaginalne). Dzięki niemu lekarz jest w stanie precyzyjnie ocenić grubość endometrium. Jeśli przekroczy ona 12-15 mm u kobiet miesiączkujących i ok. 7 mm u pań po menopauzie, istnieje duże ryzyko rozrostu nowotworowego w jamie macicy. O złośliwym charakterze zmian świadczą również nieregularność obrysu endometrium w USG oraz zmiana jego echogeniczności.

Abrazja jamy macicy

Nieprawidłowości w obrazie USG są wskazaniem do dalszej diagnostyki. Kolejny etap to najczęściej wyłyżeczkowanie (czyli AbrazjaAbrazja Abrazja czyli łyżeczkowanie (wyłyżeczkowanie lub frakcjonowane skrobanie) ścian kanału szyjki macicy i jamy macicy to zabieg polegający na rozszerzeniu szyjki macicy i usunięciu zawartości macicy. Wykonywana jest w celach terapeutycznych i diagnostycznych. Wskazaniami do zabiegu są: nieprawidłowe krwawienia z macicy, krwawienia maciczne w okresie pomenopauzalnym, niekompletne poronienia, diagnostyka ciąży pozamacicznej, diagnostyka niepłodności, krwiaki i ropniaki macicy. ) kanału i jamy macicy. Zabieg wymaga pobytu w szpitalu (zwykle jest to jeden dzień). Wykonuje się go specjalnym przyrządem zakończonym pętelką w znieczuleniu ogólnym (to znaczy pod narkozą). Pobrany w ten sposób materiał bada się pod kątem obecności komórek nowotworowych. Endometrium po zabiegu regeneruje się w ciągu 5-7 dni i po tym czasie może wystąpić przypominające okres krwawienie z pochwy. Powikłania po abrazji jamy macicy zdarzają się bardzo rzadko. Najpoważniejsze z nich to silny krwotok, a także pojawienie się w macicy blizn i zrostów w przypadku zbyt głęboko przeprowadzonego łyżeczkowania.

Histeroskopia

Alternatywą dla abrazji jamy macicy jest HisteroskopiaHisteroskopiaHisteroskopia (HSC)  jest to badanie polegające na oglądaniu wnętrza macicy w powiększeniu, przy użyciu przyrządu optycznego zwanego histeroskopem. Jest on wprowadzany do jamy macicy przez pochwę i szyjkę macicy. Podczas tego badania, przy użyciu dodatkowych instrumentów, możliwe jest pobranie wycinków śluzówki oraz wykonanie niektórych zabiegów operacyjnych takich jak np.:usunięcie mięśniaków i polipów macicy. Wskazaniami do HSC są niepłodność, poronienia, nieprawidłowy kształt i wielkość macicy, nieprawidłowości w jamie macicy, zaburzenia w cyklu miesiączkowym lub krwawienia o nieustalonej etiologii, zmiany rozrostowe błony śluzowej macicy i kanału szyjki.   z pobraniem wycinków. Lekarze polecają ją przede wszystkim kobietom młodym, które nie rodziły, a zamierzają mieć dzieci (w takim przypadku łyżeczkowanie jamy macicy jest niewskazane). Histeroskopia polega na wprowadzeniu przez pochwę do jamy macicy specjalnego przyrządu optycznego, którego budowa umożliwia rozszerzenie ścianek macicy za pomocą wdmuchiwanego go środka dwutlenku węgla. Za pomocą histeroskopu lekarz może  milimetr po milimetrze obejrzeć powierzchnię endometrium i, używając niewielkich szczypczyków, pobrać materiał do badania histopatologicznego. Histeroskopia trwa zwykle 20-40 minut, wykonuje się ją przeważnie w znieczuleniu ogólnym, a pacjentka może wrócić do domu jeszcze tego samego dnia.

Metody leczenia

Jeżeli analiza histopatologiczna pobranego z jamy macicy materiału wykaże obecność komórek nowotworowych, konieczne jest jak najszybsze leczenie onkologiczne. Raka endometrium leczy się przede wszystkim operacyjnie (w przypadku mało zaawansowanych zmian jest szansa na zachowanie macicy!). W zależności od indywidualnych wskazań stosuje się ponadto leczenie uzupełniające - radioterapię i brachyterapię oraz chemioterapię. W części przypadków dobre rezultaty przynosi również terapia hormonalna.

Sabina Bauman

Dodaj komentarz