Nowotwory żeńskich narządów płciowych

Nowotwory żeńskich narządów płciowych

Nowotwory żeńskich narządów płciowych dotykają najczęściej kobiety po sześćdziesiątym roku życia. To najczęściej występujące nowotwory u kobiet. Rokowania dotyczące leczenia, są uzależnione od stopnia zaawansowania choroby, dlatego profilaktyka jest niezwykle ważna.

Nowotwory ginekologiczne

Nowotwory żeńskich narządów płciowych to nowotwory:, szyjki macicy, jajnika, trzonu macicy ale także rzadsze jak na przykładu sromu. Nie wszystkie są złośliwe, jednak znaczny odsetek z ich jest niebezpieczny. Jako, że w ich leczeniu, bardzo istotnym czynnikiem decydującym o powodzeniu terapii, jest stopień zaawansowania choroby, ważne jest, by szybko została wykryta. Profilaktyka odgrywa zatem bardzo ważną rolę w leczeniu.

Najczęstszymi objawami mogącymi świadczyć o problemach są bóle podbrzusza czy krwawienia występujące poza miesiączką. U kobiet po menopauzie każde krwawienie powinno być skonsultowane z lekarzem, który już w trakcie rutynowego badania może rozpoznać niektóre nowotwory.

Nie bez powodu lekarze zalecają regularne kontrole, które powinny mieć miejsce raz w roku. Takie badania powinny przeprowadzać szczególnie te z kobiet, które należą do tak zwanych grup ryzyka, czyli mają predyspozycje genetyczne lub prowadzą niehigieniczny tryb życia. Istnieje także grupa czynników zwiększających prawdopodobieństwo zachorowania. Należą do nich: palenie papierosów, niewłaściwa dieta obfitująca w tłuszcze zwierzęce, brak aktywności fizycznej, otyłość, oraz spożywanie alkoholu. Należy zaznaczyć, że czynniki te wpływają nie tylko na możliwość wystąpienia nowotworu narządów rodnych, ale oddziałują negatywnie na cały organizm, zwiększając ryzyko pojawienia się także wielu innych, niebezpiecznych schorzeń.

Rak jajnika

Wśród nowotworów ginekologicznych zajmuje on drugie miejsce jeśli chodzi o zachorowalność. W ostatnich latach lekarze obserwują niewielki wzrost zachorowań. Najczęściej dotyczy to kobiet w wieku postmenopauzalnym.  Nowotwory jajnika mogą być łagodne lub złośliwe, w zależności od ich rodzaju. Na możliwość wystąpienia tego typu nowotworu ma wpływ ilość owulacji, jakie kobieta przeszła w życiu. Czynnikiem sprzyjającym powstaniu tego typu raka jest otyłość, bezdzietność, późna pierwsza ciąża (po 35. roku życia). Nie bez znaczenia są także czynniki genetyczne.

Chcąc zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka jajnika należy dbać o prawidłową masę ciała i przeprowadzać wizyty kontrolne u lekarza ginekologa. Antykoncepcja hormonalnaAntykoncepcja hormonalnaMetoda ta polega na stosowaniu środków hormonalnych, powodujących zmiany w śluzie szyjkowym i błonie śluzowej macicy oraz blokujących wydzielanie substancji odpowiedzialnych za dojrzewanie komórek jajowych w jajnikach i jajeczkowanie. Wśród występujących na polskim rynku środków antykoncepcji hormonalnej wyróżnia się: tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe, tabletki dwuskładnikowe zawierające estrogeny i gestageny, preparaty gestagenne w postaci iniekcji, plastry antykoncepcyjne. , duża ilość ciąż oraz karmienie piersią – to także czynniki, które zmniejszają ryzyko.

Problem z nowotworem jajnika polega na tym, że na początku nie daje żadnych objawów. Dopiero, gdy urośnie, powoduje bóle brzucha, krwawienie, uciski na sąsiednie narządy, co w konsekwencji daje uczucie parcia na pęcherz, czy niedrożność jelit. Lekarz w badaniu ginekologicznym i USGSonomammografiaSonomammografia, czyli USG piersi, to badanie gruczołu piersiowego. Obok mammografii stanowi jedną z najpopularniejszych metod diagnostycznych chorób piersi. Badanie to jest zalecane kobietom do 35 roku życia z uwagi na gęstą budowę gruczołu piersiowego w młodym wieku oraz w przypadku zmian mastopatycznych w przypadku, gdy mammografia jest niewystarczająca. Wskazana jest również kobietom, które w okresie klimakterium stosują HTZ wpływającą na zgęstnienie struktury piersi. Badanie to nie naraża pacjentek na promieniowanie jonizujące.   może zauważyć guz dopiero, gdy ten ma około 5 cm. Badanie krwi może wykazać podwyższony poziom markerów nowotworowych.

Leczenie raka jajnika uzależnione jest od wielu czynników: wielkości guza, rodzaju nowotworu, wieku kobiety. Czasem konieczne jest całkowite wycięcie jajnika, czasem można go oszczędzić. Następnie przeprowadza się chemioterapię. Niestety Rak jajnikaRak jajnikaRak jajnika należy do nowotworów złośliwych i może dotyczyć jednego bądź dwóch jajników. Powstaje na skutek nadmiernego i nieprawidłowego namnażania się komórek, co w konsekwencji prowadzi do powstania guza nowotworowego. Wywodzi się z komórek nabłonka pokrywającego jajnik i może przejść na sąsiednie tkanki oraz dawać przerzuty do innych narządów. W początkowym stadium często nie daje objawów, a te które się pojawiają mają charakter objawów ogólnych np.: pobolewanie w brzuchu lub uczucie ucisku w miednicy, przewlekłe dolegliwości żołądkowe i jelitowe, dziwne wahania wagi, parcie na pęcherz mimo braku infekcji układu moczowego, zwiększające się osłabienie. Najbardziej charakterystycznym symptomem raka jajnika jest wodobrzusze. Ryzyko wystąpienia tego schorzenia zwiększa się wraz z wiekiem i jest największe u kobiet w okresie okołomenopauzalnym. Do czynników zwiększających prawdopodobieństwo wystąpienia tego nowotworu zalicza się: brak ciąż, niepłodność, stymulację owulacji, hiperestrogenizm, hiperandrogenizm, nakłucia powierzchni jajnika przy pobieraniu oocytów, endometriozę, przebyte choroby nowotworowa, stan po radioterapii miednicy mniejszej z powodu innych nowotworów, mutacje w genach BRCA1 i BRCA2, zespół Lynch II, otyłość, nikotynizm, przebytą świnka, działanie talku. Do czynników ochronnych zalicza się: długotrwałe stosowanie hormonalnej antykoncepcji, liczne ciąże, karmienie piersią. Leczenie polega na chirurgicznym usunięciu nowotworu oraz chemioterapii. jest często wykrywany w zaawansowanym stadium, co zmniejsza szanse na przeżycie, dlatego profilaktyka jest niezwykle ważna.

Rak szyjki macicy

To najczęstszy rodzaj wśród nowotworów narządów rodnych. Choć zachorować może kobieta w każdym wieku, to po 30. roku życia ryzyko wzrasta. I tu, podobnie, jak w innych przypadkach, profilaktyka jest kluczem do zachowania zdrowia. Najczęstszą przyczyną zachorowania na ten typ nowotworu jest zarażenie wirusem HPVHPVHPV jest to szeroko rozpowszechniony wirus brodawczaka ludzkiego. Istnieje ponad 100 typów wirusa HPV, z których około 30 jest odpowiedzialnych za infekcje narządów moczowo-płciowych kobiet i mężczyzn. Najgroźniejsze typy to HPV 16, 18, 31 i 45. Mogą prowadzić do rozwoju raka szyjki macicy(głównie HPV 16 i 18) lub innych nowotworów narządów moczowo-płciowych. Natomiast wirusy HPV typ 6 i 11 odpowiadają za około 90% przypadków brodawek narządów moczowo-płciowych. Większość zakażeń wirusem HPV przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie w ciągu roku do dwóch lat.   oraz zapalenie pochwyBakteryjne zapalenie pochwyObok grzybiczego zapalenie pochwy bakteryjne zakażenie pochwy zwane  Bacterial vaginosis (BV) to najczęstsza przyczyna nawracających dolegliwości pochwowych w postaci świądu przedsionka pochwy i obfitych upławów upławów o nieprzyjemnym, „rybim” zapachu. Przynajmniej połowa przypadków BV przebiega bezobjawowo, bez cech aktywnego zapalenia. BV nie należy do chorób przenoszonych drogą płciową i bywa rozpoznawana już u dziewic. Obok różnie nasilonych dolegliwości na bakteryjne zakażenie pochwy (BV) wskazywać mogą:  obecność komórek clue cells w rozmazach pochwowych (patrz poniżej);  wzrost zasadowości pochwy przy pH>4,5;  rybi odór obfitej wydzieliny pochwowej po współżyciu z ejakulacją (pH nasienia wynosi 7) oraz po miesiączce, co potwierdza co czwarta pacjentka z BV. Odór związany z uwolnieniem prostych amin (kadaweryny, putrescyny) alkalizacji treści pochwowej pojawi się też po nakropleniu 10% KOH na wydzielinę pochwową. Obecność poszczególnych bakterii wywołujących BV można stwierdzić w posiewach bakteriologicznych. Pochwa nie jest jednak jałowa i dodatni wynik posiewu może oznaczać jedynie kolonizację nie wymagającą leczenia. Istotą bakteryjnego zakażenia pochwy jest ilościowy, znaczący wzrost liczby kolonii bakterii beztlenowych, głównie Gardnerella vaginalis oraz z rodzaju Bacteroides i Mobiluncus, któremu towarzyszy zmniejszenie ilości szczepów pałeczek kwasu mlekowego produkujących nadtlenek wodoru i przeciwbakteryjne laktocydyny. Ocenę taką umożliwia badanie cytologiczne wymazu z pochwy ocenione np.  w skali Nugenta po barwieniu metodą Grama lub badanie rozmazu bezpośredniego mające na celu wykrycie komórek wskaźnikowych, tzw. clue cells. Te współczesne metody zastąpiły wykonywane niegdyś powszechnie badania tzw. stopnia czystości pochwy i posiewy bakteriologiczne z pochwy. Czynnikami sprzyjającymi występowaniu bakteryjnych zakażeń pochwy (BV) są: młody wiek; palenie papierosów; wczesne rozpoczęcie współżycia; częsta zmiana partnerów płciowych; antykoncepcyjna wkładka wewnątrzmaciczna (IUD); zbyt częste irygacje pochwy i stałe używanie tamponów dopochwowych;  przebyte choroby przenoszone drogą płciową (STI); zmiany na szyjce macicy o charakterze ektopii gruczołowej i nadżerki prawdziwej. Leczenie polega na stosowaniu antybiotykoterapii. wywołane przez bakterie i inne wirusy. Chcąc uniknąć zarażenia warto już w wieku nastoletnim zaszczepić się przeciwko HPV. Po 25. roku życia należy raz w roku przeprowadzać badanie cytologiczne, które wykrywa zagrożenie ewentualnym nowotworem już na bardzo wczesnym etapie, co daje duże szanse na wyleczenie.

Problem z rakiem szyjki macicy polega, podobnie jak w przypadku raka jajnika, na braku charakterystycznych objawów. Jeśli nie przeprowadzane są regularne badania cytologiczneBadanie cytologiczne Polega na pobraniu rozmazu z tarczy części pochwowej oraz  z kanału szyjki macicy w celu oceny, czy złuszczające się komórki są prawidłowe, czy mają cechy patologiczne. Zależnie od sposobu pobierania materiału wyróżnia się metody pośrednie, polegające na aspirowaniu treści zawierającej samoczynnie złuszczone komórki  oraz  metody bezpośrednie, polegające na ścieraniu  nabłonka z powierzchni błony śluzowej. Badanie to jest całkowicie bezbolesne. Dzięki niemu możliwe jest wykrycie raka szyjki macicy. Cytologia jest badaniem rutynowym, wszystkie kobiety w wieku od 25 do 59 lat raz na trzy lata mogą ją zrobić bezpłatnie. , rak może rozwijać się „po cichu”. Dopiero, gdy będzie zaawansowany objawy będą widoczne w postaci krwawych upławów, bólów lędźwiowo-krzyżowych, bólów brzucha.

Leczenie tego typu raka polega na chirurgicznym usunięciu radykalnym lub oszczędzającym połączonym z chemioterapią lub radioterapią.

 

Rak trzonu macicy

Ten rodzaj nowotworu występuje najczęściej u kobiet po 55. roku życia. Przyczyną rozrostu endometrium, bo tym de facto jest Rak trzonu macicyRak trzonu macicy  To najczęstszy nowotwór złośliwy trzonu macicy. Powstaje na skutek długotrwałej stymulacji endometrium przez estrogeny, szczególnie przy jednoczesnym niedoborze progestagenów. Taka sytuacja ma miejsce u otyłych kobiet w okresie około- i postmenopauzalnym. Ciągła stymulacja błony śluzowej przez estron bez wpływu progesteronu prowadzi do niekontrolowanej proliferacji nabłonka i zablokowania czynności sekrecyjnej komórek. Ryzyko zachorowania wzrasta po czterdziestym i osiąga szczyt pomiędzy sześćdziesiątym i siedemdziesiątym rokiem życia. Choroba ta występuje częściej u kobiet, które nigdy nie rodziły, późno przechodziły menopauzę, otyłych, chorujących na cukrzycę ,nadciśnienie i PCO, mają zaburzenia hormonalne, nieregularne owulacje, stosowały długotrwałe leczenie estrogenami bez zrównoważenia progesteronem, obciążonych genetycznie oraz stosujących długotrwałe leczenie tamoksyfenem. Wybór metody leczenia zależy od klinicznego stopnia zaawansowania raka i obejmuje leczenie chirurgiczne, radioterapię i chemioterapię. , jest otyłość w okresie menopauzy i po niej. Powoduje ona bowiem nadmierną ekspozycję na estrogenyEstrogenyEstrogeny to grupa hormonów płciowych, do których zalicza się estradiol, estron i estriol. Są nazywane hormonami żeńskimi i odgrywają bardzo ważną rolę w kobiecym organizmie. Są też niezbędne dla mężczyzn ponieważ ich niedobór w jądrach może powodować bezpłodność. Prócz tego, że zapewniają prawidłowe funkcjonowanie narządu rodnego, uczestniczą również w wielu ogólnoustrojowych przemianach metabolicznych. Odpowiadają za rozwój drugorzędowych cech płciowych, wpływają na przebieg i regularność cyklu miesiączkowego, odbudowę błony śluzowej macicy, zwiększają poziom "dobrego" cholesterolu HDL we krwi, obniżają poziom "złego" cholesterolu LDL we krwi, zwiększają odkładanie wapnia w kościach, zapobiegając osteoporozie. Estrogeny wpływają też na nastrój i libido. Zwane są również hormonami urody ponieważ organizm pod ich kierunkiem produkuje kwas hialuronowy oraz kolagen. . Przyczynami raka trzonu macicy są także wczesna pierwsza miesiączka, cukrzyca, nadciśnienie a także brak ciąż.

Podobnie, jak w przypadku profilaktyki związanej z innymi nowotworami, niezwykle ważna jest tu aktywność fizyczna. Jak pokazują badania, uprawiając sport, można nawet o połowę zmniejszyć ryzyko rozrostu endometrium. Niezwykle ważne jest także utrzymanie właściwej wagi ciała i prawidłowe odżywianie się.

Objawami raka trzonu macicy są nieregularne spore krwawienia u kobiet przed menopauzą. Po menopauzie, pojawiają się krwawienia, które nie mają nic wspólnego z miesiączką.  Dopiero w późniejszym okresie pojawiają się bole krzyżowe.

W leczeniu tego typu nowotworów zastosowanie ma radioterapiaRadioterapiaRadioterapia to metoda leczenia za pomocą promieniowania jonizującego. Jest to, obok chemioterapii, jedna z najskuteczniejszych metod leczenia nowotworów i łagodzenia bólu z nim związanych. Radioterapię można podzielić na: brachyterapia (BTH): leczenie przy użyciu źródła promieniowania znajdującego się w bezpośrednim kontakcie z guzem teleradioterapia (RTH): leczenie z zastosowaniem źródła umieszczonego w pewnej odległości od tkanek Zależnie od stanu osoby cierpiącej na nowotwór, radioterapia może polegać na dążeniu do jej całkowitego wyleczenia bądź tylko uśmierzani bólu. Chcą całkowicie zniszczyć guz należy zastosować radioterapię radykalną, która polega na długotrwałym naświetlaniu guza odpowiednią dawką promieni. Radioterapię objawową stosuje się w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych spowodowanych przerzutami, natomiast radioterapia paliatywna jest stosowana by złagodzić ból spowodowany nowotworem, w przypadku braku możliwości wyleczenia. i leczenie chirurgiczne. Całość leczenia uzależniona jest od stopnia zaawansowania choroby. Podobnie, jak w przypadku innych nowotworów na skuteczność leczenia wpływ ma stopień zaawansowania nowotworu.

Wszystkie nowotwory ginekologiczne łączy punkt styczny: wczesne rozpoznanie daje szansę na całkowite wyzdrowienie. Profilaktyka jest zatem kluczem do zachowania zdrowia. Należy raz w roku przeprowadzać badanie ginekologiczneBadanie ginekologiczneTo badanie przedmiotowe, w którym szczególną uwagę przywiązuje się do oceny narządów miednicy małej i piersi. Przeprowadza się je w celu wykrycia nieprawidłowości oraz podjęcia leczenia istniejących schorzeń. Staranne badanie ginekologiczne obejmuje zebranie wywiadu, badanie przedmiotowe (z użyciem wziernika i wewnętrzne), niektóre badania laboratoryjne oraz rozmowę z lekarzem dotyczącą jego spostrzeżeń i zaleceń na przyszłość. Wszystkim kobietom zaleca się aby poddawały się badaniu regularnie. , na które składa się badanie palpacyjne, USG, cytologia i inne badania, które lekarz uzna za konieczne do przeprowadzenia. Każda wątpliwość związania z funkcjonowaniem układu rozrodczego powinna być konsultowana z lekarzem. Ponadto warto prowadzić aktywny tryb życia i prawidłowo się odżywiać. To wpływa pozytywnie nie tylko na profilaktykę nowotworową ale także na funkcjonowanie całego organizmu.

Dodaj komentarz