Mastektomia – warianty zabiegu

Leczenie operacyjne to dziś podstawa terapii raka piersi. Jeśli zabieg oszczędzający nie wchodzi w grę, stosuje się mastektomię, która występuje w kilku wariantach. Czym różnią się od siebie poszczególne rodzaje operacji?

Techniki chirurgiczne stosowane w leczeniu raka piersi przeszły w ostatnim wieku głęboką ewolucję. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu nowotwory sutka leczono bardzo radykalnie. Standardem była mastektomia metodą Halsteda: podczas zabiegu usuwano nie tylko gruczoł piersiowy oraz wszystkie węzły chłonne zlokalizowane pod pachą po stronie guza, ale i mięśnie piersiowe – większy oraz mniejszy. Badania wykazały jednak, że rozległość zabiegu nie przekładała się wcale na jego skuteczność (nie mówiąc już o komforcie życia pacjentki), a podobne efekty terapeutyczne można osiągnąć stosując współczesne, znacznie mniej radykalne rozwiązania. Zabiegi stosowane dziś pozwalają na łatwiejszą rekonstrukcję piersi, szybszą rehabilitację i w znacznie mniejszym stopniu wpływają na funkcjonowanie całego organizmu. Amputacja metodą Halsteda nie odeszła jednak całkiem do lamusa. Stosuje się ją w rzadkich i trudnych przypadkach, gdy nowotwór nacieka mięśnie piersiowe. Standardem postępowania w innych sytuacjach jest dziś tzw. amputacja prosta piersi oraz zmodyfikowana radykalna mastektomia.

Amputacja prosta

Zabieg tego typu zarezerwowany jest przede wszystkim dla tych pacjentek, u których nowotwór nie nacieka okolicznych tkanek, ale ograniczony jest do miejsca, w którym powstał (tzw. rak in situ). Stosuje się go także przy mastektomii profilaktycznej oraz u pań, u których doszło do wznowy raka piersi po wcześniejszym leczeniu oszczędzającym. Operacja polega na usunięciu gruczołu piersiowego i odbywa się zazwyczaj bez ingerencji w układ limfatyczny pachy. To bardzo ważne, ponieważ duża część powikłań, które pociąga za sobą amputacja piersi (np. obrzęk limfatyczny), wiąże się właśnie z usunięciem węzłów chłonnych.

Warianty zabiegu

Amputację prostą można wykonać na kilka sposobów. Najczęściej chirurg ogranicza się do usunięcia gruczołu piersiowego wraz z powięzią mięśnia piersiowego (czyli delikatną błoną pokrywająca mięsień), a po zabiegu pozostaje ok. 20-centymetrowa ukośna blizna. W określonych przypadkach możliwe jest wykonanie operacji z pozostawieniem otaczającej pierś skóry (bez brodawki piersiowej i jej otoczki), co ułatwia rekonstrukcję. W przypadku mastektomii profilaktycznej oszczędzone zostają zwykle zarówno brodawka, jak i jej otoczka, co pozwala uzyskać znakomity efekt kosmetyczny po rekonstrukcji gruczołu. Taki rodzaj zabiegu to tzw. mastektomia podskórna.

Zmodyfikowana radykalna mastektomia

Istotą tego zabiegu, podobnie jak amputacji prostej, jest usunięcie gruczołu piersiowego. Podczas tej procedury usuwa się jednak nie tylko pierś, ale i węzły chłonne zlokalizowane pod pachą. Zmodyfikowana radykalna mastektomia może być wykonana metodą Pateya lub Maddena, a różnice między tymi dwoma sposobami dotyczą podejścia do drugiego i trzeciego piętra węzłów chłonnych, które mogą być usunięte na różne sposoby. Wskazaniem do wykonania operacji tą metodą jest nowotwór w I lub II stadium rozwoju. Przeciwwskazania do zabiegu to między innymi dynamiczny wzrost guza, wyraźnie wyczuwalny pakiet węzłów chłonnych w dole pachowym, a także obecność przerzutów odległych lub komórki raka w węzłach chłonnych nadobojczykowych. W przypadku guzów większych niż 5 cm lekarz może zalecić wcześniejsze przygotowanie do operacji – radioterapię albo chemioterapię, która pozwoli zmniejszyć masę nowotworu.

Co po zabiegu?

Bez względu na to, jaką metodą została przeprowadzona operacja, pacjentka pozostajew szpitalu przez ok. 5-7 dni. Bardzo szybko, bo już w ciągu 1-2 dni od zabiegu, rozpoczyna się także rehabilitacja, do której warto się przekonać od samego początku. Mastektomia wiąże się bowiem z osłabieniem mięśni po stronie operowanej, może wpływać na powstanie wad postawy i przyczynić się do ograniczenia sprawności manualnej dłoni od strony chorej piersi. Zabiegi fizjoterapeutyczne, gimnastyka i inne zajęcia ruchowe pozwalają uniknąć tego typu powikłań lub znacznie je ograniczyć, co przekłada się na szybki powrót do „normalnego życia”.

Dodaj komentarz