Ciąża a… nowotwór piersi

Ciąża a… nowotwór piersi

Nowotwory piersi u kobiet ciężarnych to coraz częstsze zjawisko, stawiające wielkie wyzwanie lekarzom. Dla samej przyszłej mamy to wielki dramat i poczucie ogromnego zagrożenia. Jako, że skala problemu rośnie, warto przyjrzeć się proponowanym dzisiaj rozwiązaniom i rzucić okiem na statystyki.

Rak piersi w ciąży – jak często występuje?

Ciąża nie chroni przed rakiem. Kobieta ciężarna narażona jest na wystąpienie złośliwego nowotworu piersi w takim stopniu, jak ta niebędąca w ciąży. Statystycznie ocenia się, że nowotwór złośliwy piersi występuje u jednej na tysiąc ciężarnych pań (niektóre statystyki są bardziej optymistyczne i mówią o 1 na 3000 kobiet).

Im kobieta jest starsza, tym ryzyko wystąpienia złośliwego raka rośnie. Zatem z uwagi na to, że kobiety coraz później decydują się na dziecko, wzrasta także ilość przypadków postawienia diagnozy złośliwego nowotworu podczas ciąży.

Trudniejsza diagnoza

Szacuje się, że diagnoza raka piersi u kobiet ciężarnych opóźniona jest o jeden lub dwa miesiące w porównaniu do kobiet niebędących w ciąży. Przyczyny są wielowymiarowe, wśród nich najczęściej wymienia się:

  • Interpretowanie objawów związanych z nowotworem jako objawów ciąży.

Dla niektórych kobiet to właśnie piersi dostarczają pierwszych informacji o odmiennych stanie. Zmienia się ich wygląd, tkliwość, rozmiar. Stąd też dochodzi do sytuacji, w których lekkie obrzmienie w piersi może pozostać przez chwilę niezauważone albo być traktowane jako objaw ciąży. Innym przykładem jest wyciek z brodawki sutkowej. Zdarzają się przypadki, w których kobieta obserwująca takie zjawisko np. po 20 tygodniu ciąży uznaje je za początek laktacji. Adekwatna reakcja jest zatem opóźniona.

  • Utrudnione badania fizykalne.

Przy podejrzeniu zmian w piersiach lekarze coraz rzadziej stosują badanie palpacyjne, przechodząc od razu do USGSonomammografiaSonomammografia, czyli USG piersi, to badanie gruczołu piersiowego. Obok mammografii stanowi jedną z najpopularniejszych metod diagnostycznych chorób piersi. Badanie to jest zalecane kobietom do 35 roku życia z uwagi na gęstą budowę gruczołu piersiowego w młodym wieku oraz w przypadku zmian mastopatycznych w przypadku, gdy mammografia jest niewystarczająca. Wskazana jest również kobietom, które w okresie klimakterium stosują HTZ wpływającą na zgęstnienie struktury piersi. Badanie to nie naraża pacjentek na promieniowanie jonizujące.   . Problem nie leży zatem w diagnostyce medycznej, ale w badaniu wykonywanym przez kobietę w warunkach domowych. Innymi słowy nawet, jeśli kobieta regularnie się bada, zmiany w gęstości piersi, ich obrzęk czy ból utrudniają rozpoznanie zmian dłonią.

  • Błędne wskazania markerów.

Niektóre markery nowotworoweMarkery nowotworoweMarkery nowotworowe są to specyficzne substancje obecne we krwi, moczu bądź w wycinkach tkanek pacjenta. Wytwarzane są przez rozwijający się guz lub zdrowe komórki reagujące na nieprawidłowy proces w organizmie. Służą do wstępnego rozpoznania choroby nowotworowej i kontroli skuteczności leczenia. Badania na markery nowotworowe mają na celu wczesne wykrycie nowotworów, ocenę ryzyka zachorowania oraz monitorowanie stanu zdrowia chorego. To bardzo różnorodna grupa, do której należą antygeny, cytokeratyny, enzymy oraz hormony. Są one pomocne w diagnostyce raka jelita grubego, płuc, trzustki, żołądka, jajnika, wątroby oraz gruczołu krokowego.   wykonywane w trakcie ciąży mogą wskazywać wynik fałszywie negatywny – zaprzeczając rakowi, chociaż ten w istocie istnieje. Związane jest to z ważnymi zmianami hormonalnymi, między innymi z podwyższonym beta hCGBeta hCGPodjednostka beta gonadotropiny kosmówkowej to najczęściej stosowany biochemiczny marker prawidłowego rozwoju ciąży, który można w razie wątpliwości zastosować do jej monitorowania już w pierwszych tygodniach po zapłodnieniu. Oznaczenie beta hCG z krwi ciężarne wraz z badaniem USG pozwala na wczesne wykrycie niektórych nieprawidłowości. .

  • Przeciwwskazania do wykonania badania albo trudności w interpretacji jego wyniku.

Niektóre badania, jak np. mammografiaMammografiaMammografia jest radiologiczną metodą badania piersi u kobiet. Polega na wykonaniu serii zdjęć gruczołu piersiowego przy użyciu promieni rentgenowskich. Jej zdolność do uwidoczniania szeregu charakterystycznych zmian pozwala na wczesne rozpoznanie raka piersi oraz monitorowaniu zmian łagodnych. , mogą skutkować nierzetelnymi wynikami badań z uwagi na np. większą gęstość piersi. Z kolei rezonans magnetyczny, wykonywany do wykrywania przerzutów, nie może być stosowany w ciąży.

Na szczęście USG, dzięki któremu udaje się wykryć zdecydowaną większość przypadków nowotworu, nie ma żadnego negatywnego wpływu na płód. Bardzo niskie ryzyko powikłań ocenia się także dla biopsjiBiopsjaJest to zabieg diagnostyczny polegający na pobraniu materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek do badania mikroskopowego, w celu ustalenia charakteru procesu chorobowego. Wyróżniamy kilka rodzajów biopsji: biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) - jest rodzajem badania cytopatologicznego i polega na pobraniu próbki komórek za pomocą cienkiej igły wprowadzonej do tkanki  i przyłożeniu podciśnienia (pociągnięcie tłoka strzykawki podłączonej do igły) biopsja aspiracyjna cienkoigłowa celowana (BACC) to biopsja aspiracyjna cienkoigłowa wykonywana pod kontrolą USG biopsja gruboigłowa - polega na wprowadzeniu specjalnej grubej igły bioptycznej do tkanki i pobraniu jej cylindrycznego wycinka, uzyskuje się w ten sposób kawałek tkanki lub narządu biopsja wycinkowa - polega na chirurgicznym wycięciu fragmentu tkanki chorobowo zmienionej. biopsja wiertarkowa - stosowana najczęściej w diagnostyce kości i polega na pobraniu specjalnym wiertłem (trepanem) wałeczka zmienionej tkanki biopsja rysowa i wyskrobiny - polega na zdrapaniu specjalną łyżeczką pasemka tkankowego w narządzie jamistym (szeroko stosowana w ginekologii dla oceny stanu czynnościowego i zmian chorobowych w błonie śluzowej macicy). .

Leczenie

Niemal każdej ciężarnej, która jest w pierwszym trymestrze ciąży i u której wykryto złośliwe zmiany w piersi,  przychodzi do głowy straszna myśl: „Będą namawiać mnie do usunięcia ciąży”. Jednak w praktyce zdarza się to stosunkowo rzadko. O wiele częściej zaleca się natomiast wcześniejsze przerwanie ciąży (rozwiązanie jej po 35 tygodniu uznaje się za odpowiednie) po to, by jak najszybciej zastosować radioterapię.

Właściwe leczenie nowotworu złośliwego w ciąży przebiega na następujących zasadach:

  1. Leczenie chirurgiczne – na każdym etapie ciąży

Najczęściej dokonuje się usunięcia całej piersi wraz z węzłami chłonnymi, opcjonalnie części piersi. Samo znieczulenie oraz operacja nie stwarzają zagrożenia dla płodu. Jest to dobrze rokujące rozwiązanie dla nowotworów będących w I oraz II stadium zaawansowania. RadioterapiaRadioterapiaRadioterapia to metoda leczenia za pomocą promieniowania jonizującego. Jest to, obok chemioterapii, jedna z najskuteczniejszych metod leczenia nowotworów i łagodzenia bólu z nim związanych. Radioterapię można podzielić na: brachyterapia (BTH): leczenie przy użyciu źródła promieniowania znajdującego się w bezpośrednim kontakcie z guzem teleradioterapia (RTH): leczenie z zastosowaniem źródła umieszczonego w pewnej odległości od tkanek Zależnie od stanu osoby cierpiącej na nowotwór, radioterapia może polegać na dążeniu do jej całkowitego wyleczenia bądź tylko uśmierzani bólu. Chcą całkowicie zniszczyć guz należy zastosować radioterapię radykalną, która polega na długotrwałym naświetlaniu guza odpowiednią dawką promieni. Radioterapię objawową stosuje się w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych spowodowanych przerzutami, natomiast radioterapia paliatywna jest stosowana by złagodzić ból spowodowany nowotworem, w przypadku braku możliwości wyleczenia. stosowana jest wówczas po zakończeniu ciąży.

  1. Radioterapia – niezalecane, z wyjątkami

Radioterapii nie stosuje się w ciąży z uwagi na duże ryzyko powikłań albo uszkodzenia płodu. Wyjątkiem jest sytuacja, w której diagnozuje się przerzuty – wówczas można zastosować radioterapię w okresie późnego, II trymestru ciąży. Jest to jednak rozwiązanie rzadko stosowane.

  1. Chemioterapia – tak, pod pewnymi warunkami

Kobiety w ciąży boją się chemioterapii. Argumentem jest fakt bardzo silnego oddziaływania leków na organizm dorosłego człowieka i strach przed efektami chemioterapii u nienarodzonego dziecka. Jak jednak dowodzą badania, obawy te uzasadnione są jedynie w pierwszym trymestrze ciąży, gdy następuje kształtowanie się narządów dziecka. Wówczas ryzyko postania wad u płodu wynosi około 16%.

Jeśli chemioterapia podawana jest od czwartego miesiąca ciąży, ryzyko jej negatywnego wpływu na płód wynosi około 1,3%. W praktyce ryzyko wad rozwojowych jest równe temu, które występuje w przypadku ciąży bez chemioterapii.

Najczęściej stosuje się zatem możliwie szybki zabieg chirurgiczny z usunięciem węzłów chłonnych, chemioterapię po skończonym pierwszym trymestrze oraz naświetlania po wcześniejszym niż zwykle rozwiązaniu ciąży.

Dodaj komentarz