Techniki wspomaganego rozrodu: Inseminacja

Otrzymanie diagnozy niepłodności jest dla wielu par niezwykle trudnym przeżyciem. Na szczęście współczesna medycyna oferuje wiele sposobów leczenia chorób i dolegliwości uniemożliwiających spłodzenie dziecka. Duża część z tych metod to techniki wspomaganego rozrodu, które są często jedyną nadzieją niepłodnych par. Wśród nich znajduje się zabieg nazwany inseminacją – często traktowany jako ostatni etap przed znacznie bardziej skomplikowanym in vitroIn vitroIn vitro – Zapłodnienie pozaustrojowe to metoda polegająca na połączeniu plemnika i komórki jajowej w warunkach laboratoryjnych, poza żeńskim układem rozrodczym. Należy do technik rozrodu wspomaganego medycznie. Jest stosowana z szerokich wskazań jako sposób leczenia objawowego niepłodności w wypadku, gdy inne metody wspomaganego rozrodu nie mają zastosowania lub nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. .

NA CZYM POLEGA INSEMINACJA?

Pod ta nazwą kryje się jedna z prostszych metod wspomagania rozrodu. Mówiąc dokładniej, zabieg ten polega na podaniu odpowiednio przygotowanych plemników wprost do organizmu kobiety. Istnieją trzy rodzaje inseminacji:

  • Inseminacja domaciczna (oznaczana skrótem IUI)
  • Inseminacja dojajowodowa (FSP)
  • Inseminacja doszyjkowa (ICI)

Zdecydowanie najczęściej wykonywanym typem zabiegu jest inseminacja domaciczna.

DLA KOGO IUI?

Najczęstszymi wskazaniami do wykonania zabiegu są następujące nieprawidłowości:

  • Niewłaściwe parametry nasienia

To czynnik, który jest jednym z częściej występujących powodów kierowania danej pary na inseminacji. I tutaj istnieją jednak pewne ograniczenia. By wykonanie zabiegu niosło za sobą realne szanse na uzyskanie ciąży, w przygotowanej już próbce nasienia powinno znajdować się minimum 1 milion prawidłowo poruszających się plemników (dla porównania – wyniki prawidłowe to ok. 15 mln plemników w 1ml lub ok 39 mln plemników w ejakulacie).

Warto podkreślić, że jeśli w nasieniu partnera nie ma żadnych plemników i nie udało się ich uzyskać nawet drogą biopsjiBiopsjaJest to zabieg diagnostyczny polegający na pobraniu materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek do badania mikroskopowego, w celu ustalenia charakteru procesu chorobowego. Wyróżniamy kilka rodzajów biopsji: biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) - jest rodzajem badania cytopatologicznego i polega na pobraniu próbki komórek za pomocą cienkiej igły wprowadzonej do tkanki  i przyłożeniu podciśnienia (pociągnięcie tłoka strzykawki podłączonej do igły) biopsja aspiracyjna cienkoigłowa celowana (BACC) to biopsja aspiracyjna cienkoigłowa wykonywana pod kontrolą USG biopsja gruboigłowa - polega na wprowadzeniu specjalnej grubej igły bioptycznej do tkanki i pobraniu jej cylindrycznego wycinka, uzyskuje się w ten sposób kawałek tkanki lub narządu biopsja wycinkowa - polega na chirurgicznym wycięciu fragmentu tkanki chorobowo zmienionej. biopsja wiertarkowa - stosowana najczęściej w diagnostyce kości i polega na pobraniu specjalnym wiertłem (trepanem) wałeczka zmienionej tkanki biopsja rysowa i wyskrobiny - polega na zdrapaniu specjalną łyżeczką pasemka tkankowego w narządzie jamistym (szeroko stosowana w ginekologii dla oceny stanu czynnościowego i zmian chorobowych w błonie śluzowej macicy). jądra (bądź mężczyzna z innych powodów uznany jest za bezpłodnego) para może zdecydować się na inseminację nasieniem obcego dawcy.

  • Niepłodność idiopatyczna

Nieznane (mimo licznych badań) przyczyny niepłodności to także istotne wskazanie do zabiegu inseminacji. Niezależnie od tego, czy brak ciąży mimo braku stwierdzonych medycznych przyczyn spowodowany jest np. aspektami psychologicznymi, czy może nieznanym jeszcze specjalistom kwestiami fizycznymi, nic nie stoi na przeszkodzie, by przeprowadzić zabieg inseminacji. Warto wspomnieć, że to właśnie w tym przypadku lekarze coraz częściej decydują się na przeprowadzenie inseminacji doszyjkowej.

  • Zaburzenia ejakulacji

Inseminacja wydaje się być idealną pomocą przy poczęciu dziecka wśród par, w których mężczyzna ma problem z ejakulacją. Najczęściej ma to związek z aspektami fizycznymi – np. wierzchniactwem. Oczywiście w przypadku zaawansowanej postaci zaburzeń fizycznych męskich narządów płciowych konieczne jest ich leczenie. Nie ma jednak przeciwwskazań, by – o ile to możliwe - jeszcze przed leczeniem, dla oszczędzenia czasu, pozyskać nasienie i przeprowadzić zabieg inseminacji.

  • Obecne w nasieniu przeciwciała plemnikowe

Wykonywane przed zabiegiem inseminacji „czyszczenie” nasienia sprawia, że możliwe jest doprowadzenie do zapłodnienia w sytuacji, gdy męski lub żeński organizm produkuje przeciwciała plemnikowe.

  • Zaburzenia owulacji

Podczas inseminacji bardzo często stosuje się stymulację owulacji, zawsze też dojrzałość pęcherzyka jest dokładnie monitorowana. Jeśli więc to właśnie zaburzenia z owulacją są przyczyną niepłodności żeńskiej, inseminacja może być skutecznym rozwiązaniem problemu niepłodności.

  • Endometrioza

Jeśli przyczyną niemożności zajścia w ciążę jest z dużym prawdopodobieństwem endometrioza, inseminacja może przynieść spodziewane rezultaty. Warto jednak podkreślić, że kwalifikowane do  zabiegu są tylko te pacjentki, u których stopień zaawansowania choroby nie jest bardzo duży (dotyczy to stopnia I i II).

PRZYGOTOWANIE DO ZABIEGU

Choć sam zabieg inseminacji trwa bardzo krótko, przygotowanie do niego wymaga dokładnych starań. Niezwykle istotne jest przeprowadzenie badania sprawdzającego drożność jajowodów – jeśli ani jeden z nich nie spełnia kryteriów drożności, rozważa się ewentualne udrożnienie lub przeprowadzenie zabiegu in vitro. Jeśli natomiast choć jeden jajowódNiedrożność jajowodówNiedrożność jajowodów to jedna z najczęstszych przyczyn niepłodności kobiet, którą rozpoznaje się u około 25% niepłodnych pacjentek. Uniemożliwia plemnikom dotarcie do komórki jajowej, a w przypadku zapłodnienia utrudnia przedostanie się zarodka do jamy macicy. Powstaje na skutek stanów zapalnych dróg rodnych, które często prowadzą do zgrubień ścian jajowodów i powstawania w nich zrostów. Niedrożność jajowodów może być również wynikiem ciąży pozamacicznej, poronień, noszenia wkładki antykoncepcyjnej, następstwem nowotworów jajowodów oraz zabiegów chirurgicznych. Metodą diagnostyczną jest histerosalpingografia, która w przypadku niewielkich zrostów może również stać się metodą terapeutyczną. Pozostałe sposoby leczenia to laparoskopia lub operacja chirurgiczna. jest drożny, przechodzi się do badania ogólnego, następnie wykonuje posiew z szyjki macicy. Pacjentka powinna mieć także zostać poddana badaniu cytologicznemu, o ile ostatnia taka kontrola nie odbyła się  w ciągu roku poprzedzającego planowaną inseminację.

Jedną z ważniejszych do ustalenia kwestii jest ta, czy u danej pacjentki niezbędne jest wykonanie stymulacji owulacji. Nie jest to potrzebne ani nie decyduje o sukcesie zabiegu, jeśli kobieta ma regularne owulacje spontaniczne i jest w młodym wieku.

W większości przypadków stymulacja owulacji jest postępowaniem zwiększającym prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu. Zdecydowaną koniecznością jest jej przeprowadzenie zwłaszcza w sytuacji, kiedy pacjentka przekroczyła 35 rok życia, ma zaburzenia owulacji, poprzednie próby inseminacji nie powiodły się bądź u pacjentki stwierdzono endometriozę.

  • Stymulacja owulacji

Jeśli specjaliści zadecydują o przeprowadzenia stymulacji owulacji, pacjentka musi zażywać specjalne leki – ich dobór ustalany jest przez lekarza i zależy między innymi od kolejności przeprowadzanej inseminacji lub wieku kobiety. Zażywanie leków rozpoczyna się w pierwszych dniach cyklu, kobieta od tego czasu utrzymuje regularny kontakt z ginekologiem. Na kolejnych wizytach lekarz kontroluje wzrost pęcherzyków, by ostatecznie wybrać idealny moment na przeprowadzenie zabiegu – dzień owulacji.

  • Przygotowanie nasienia

Zabieg inseminacji nie wymaga od mężczyzny wielkiego przygotowania – „czyszczenie” nasienia odbywa się w laboratorium, tuż po jego pozyskaniu przez pacjenta drogą masturbacji. Bardzo ważne jest, aby dana para przez kilka dni przed samą inseminacją zachowała abstynencję seksualną – dotyczy to oczywiście nie tylko samych zbliżeń, ale też masturbacji, dla pozyskania jak najlepszego jakościowo nasienia.

Przygotowanie nasienia odbywa się przed samym zabiegiem (para spędza zatem w klinice tylko jeden dzień), trwa maksymalnie dwie godziny i ma na celu:

  • Usunięcie bakterii i wirusów
  • Wybranie prawidłowych, potrzebnych do zabiegu plemników
  • Rozpoczęcie procesu kapacytacji – czyli usunięcia pewnych elementów plemnika uniemożliwiających zapłodnienie
  • Oddzielenie plemników od płynu nasiennego

ZABIEG

Co bardzo ważne dla już i tak zestresowanych par – zabieg inseminacji jest zabiegiem bezbolesnym i krótkim. Przeprowadzany jest na zwykłym fotelu ginekologicznym. Kiedy pacjentka na nim przebywa, lekarz, przez lekko rozwartą szyjkę macicy wsuwa bardzo cienki cewnik i wprowadza dokładnie przygotowane plemniki. Kolejnym krokiem jest… ten do domu, ponieważ to już koniec technicznej strony inseminacji.

W warunkach domowych pacjentka przez czternaści dni po zabiegu musi przyjmować leki dopochwowe zawierające progesteronProgesteronProgesteron to żeński hormon płciowy wytwarzany przez ciałko żółte jajnika w drugiej fazie cyklu oraz przez łożysko w czasie ciąży. Podczas cyklu miesiączkowego jego poziom wzrasta po owulacji, przygotowując błonę śluzową macicy do zagnieżdżenia zapłodnionego jaja. W przypadku braku ciąży, poziom luteiny wraca do normy i dochodzi do złuszczania błony śluzowej. Zbyt niski poziom tego hormonu może powodować niepłodność, zaburzenia cyklu miesiączkowego, krwawienia międzymiesiączkowe, a jego nagły spadek u kobiet po porodzie prowadzi do depresji poporodowej. i mające na celu utrzymanie bardzo wczesnej ciąży. W tym czasie kobieta może odczuwać lekkie pobolewanie (związane ze stymulacją owulacji) oraz dostrzegać nieznaczne plamienie.

Ze względu na szanse powodzenia zabiegu inseminacji, które – jak wspomnieliśmy, wynoszą maksymalnie 30%, zwykle przeprowadza się do sześciu prób uzyskania ciąży tą metodą.

REFUNDACJA

Zabieg inseminacji ma dla wielu par wielkie znaczenie nie tylko ze względu na swoją małą inwazyjność, ale też z uwagi na możliwość jego refundacji. NFZ finansuje bowiem nie tylko sam zabieg, ale też badania konieczne do jego wykonania. Jeśli z kolei z jakich powodów (np. odroczonych terminów w szpitalach) partnerzy decydują się na zabieg w prywatnej klinice, mogą oczekiwać, że koszty, w porównaniu do np. in vitro, nie będą zbyt wysokie – w granicach 400 – 800 zł. Ceny też nieznacznie wzrastają (np. do 1000 zł), jeśli para wybiera nasienie obcego dawcy. Inseminacja to tylko jedna z kilku technik wspomaganego rozwoju, jakie proponuje nam współczesna medycyna. Już niedługo na naszym portalu zamieścimy kolejny artykuł – tym razem zapoznamy Państwa z wszystkimi aspektami dotyczącymi zapłodnienia pozaustrojowego, czyli in vitro. Zapraszamy!

                                                                                                                                                         Karolina Wojtaś

Dodaj komentarz