Dlaczego o ryzyku zakażenia Chlamydia trachomatis warto dowiedzieć się jak najwcześniej?

Przenoszone drogą płciową zakażenie Chlamydia trachomatis dotyczy głównie młodych kobiet, wcześnie rozpoczynających współżycie i współżyjących z wieloma partnerami. U kobiety infekcja przebiega zazwyczaj bezobjawowo. Dolegliwości mężczyzny mogą być również słabo nasilone, zatem oboje mogą nie wiedzieć o zakażeniu i nie być leczonymi.

Chlamydia trachomatis może z czasem powodować poważne powikłania i młoda kobieta, najlepiej przed rozpoczęciem współżycia, powinna mieć świadomość czynników ryzyka zakażenia, do których należą ryzykowne kontakty seksualne.

 

 

Czy jestem w grupie ryzyka zakażenia Chlamydia trachomatis?

By odpowiedzieć sobie na to pytanie muszę sprawdzić, czy dotyczą mnie czynniki ryzyka:

 

Twierdząca odpowiedź oznacza, że jestem w grupie ryzyka zakażenia Chlamydia trachomatis.

Dlaczego powikłania zakażenia Chlamydia trachomatis mogą być znacznie groźniejsze niż pierwsza infekcja?

Chlamydia trachomatis pasożytuje w komórkach gruczołowych. Zakażenie wstępujące, dotyczące kolejno szyjki macicy, jamy macicy, jajowodów powodować może zapalenia miednicy mniejszej, niedrożność jajowodów i niepłodność. Niestety wykrycie takiego zakażenia lub bezobjawowego nosicielstwa w jajowodach wymaga zabiegów inwazyjnych np. histeroskopii.

 

 
Jakie objawy mogę mieć w trakcie zakażenia Chlamydia trachomatis?

Kobieta rzadko odczuwa zapalenie szyjki macicy, ponieważ narząd ten nie ma unerwienia czuciowego. Jednak obfite, żółte, śluzowo-ropne upławy mogą wskazywać na zakażenie. Stwierdzenie dalszych objawów, np. zapalnego przekrwienia tarczy szyjki macicy, wymaga założenia wziernika pochwowego przez ginekologa lub położną.

Na możliwość zapalenia miednicy mniejszej wywoływanego przez Chlamydia trachomatis wskazują bóle podbrzusza nasilające się w trakcie współżycia oraz badania ginekologicznego.

U mężczyzn zakażenie Chlamydia trachomatis może dawać objawy zapalenia cewki moczowej z częstym oddawaniem moczu połączonym z uczuciem pieczenia cewki moczowej i śluzowym wyciekiem z cewki moczowej w godzinach porannych (tzw. objaw kropli rosy porannej).
 
Czy mogę być bezobjawowym nosicielem zakażenia?

Kobieta mająca w wywiadzie ryzykowne zachowania seksualne powinna mieć świadomość ryzyka bezobjawowego nosicielstwa Chlamydia trachomatis, które może dotyczyć nawet co piątej współżyjącej kobiety. Jeszcze częściej ma to miejsce u kobiet stosujących antykoncepcyjną wkładkę wewnątrzmaciczną (IUD),  u  kobiet z  potwierdzoną infekcją HPV, stanami  przedrakowymi  i rakiem płaskonabłonkowym szyjki macicy. Dlatego właśnie zaleca się wykonywanie badań przesiewowych u wszystkich młodych, bezobjawowych pacjentek mających w wywiadzie ryzykowne zachowania seksualne.

Jak diagnozować zakażenie?

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne wskazuje badanie molekularne (PCR) jako najlepszą metodę wykrywania Chlamydia trachomatis. W komórkach nabłonkowych starannie pobranych z powierzchni tarczy szyjki macicy wykrywa się DNA drobnoustroju w sposób bardzo czuły i swoisty. W gabinecie ginekologicznym w ciągu ok. 15 min. wykonać można tzw. płytkowe, szybkie testy antygenowe. Na możliwość zakażenia wskazywać może również obraz cytologiczny (liczne granulocyty obojętnochłonne w rozmazie pobranym z kanału szyjki macicy oraz duże wakuole z ciałkami wtrętowymi w cytoplazmie komórek nabłonkowych).

Warto zaznaczyć, że Chlamydia trachomatis jest pasożytem bytującym w komórkach gruczołowych, zatem materiał do wszystkich wymienionych badań musi być obfitokomórkowy. Z kanału szyjki macicy i powierzchni ektopii gruczołowych (tzw. nadżerek) pobierać go musi lekarz lub położna po wcześniejszym usunięciu nadmiaru śluzu przy użyciu szczoteczek cytologicznych. Testy serologiczne, wykrywające przeciwciała IgG w surowicy krwi obwodowej mogą mieć znaczenie jedynie w zakażeniach przewlekłych.

Co powinnam wiedzieć o leczeniu zakażenia Chlamydia trachomatis?

W przypadku wykrycia zakażenia Chlamydia trachomatis Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca leczenie obojga partnerów jednorazową dawką azytromycyny (1 gram) podawaną doustnie. Antybiotykoterapia powinna rozpocząć się jak najszybciej po postawieniu rozpoznania. Dopuszczalne jest również takie leczenie azytromycyną przed planowanymi zabiegami/operacjami brzusznymi lub pochwowymi.

Jak wygląda profilaktyka zakażenia Chlamydia trachmatis?

Profilaktyka pierwotna zakażenia Chlamydia trachmatis to unikanie lub minimalizacja czynników ryzyka, przede wszystkim ryzykownych zachowań seksualnych. Profilaktyka wtórna to wykrywanie zakażeń bezobjawowych. Wprowadzenie badań w kierunku Chlamydia trachomatis u wszystkich współżyjących kobiet poniżej 25 r.ż. doprowadziło do kilkukrotnego zmniejszenia częstości zakażeń w krajach wysoko rozwiniętych. W latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku dowiedziono, że skryning mający na celu wykrycie bezobjawowych zakażeń skutecznie zapobiega zapaleniom miednicy mniejszej (PID).

W Polsce nie prowadzi się takiego bezpłatnego dla pacjentek skryningu. Cytologiczne badania przesiewowe w ramach programu profilaktyki raka szyjki macicy wykonywane są u kobiet w wieku 25-59 lat, jednak nie jest to grupa najbardziej narażona na zakażenie Chlamydia trachomatis. Propozycję w tym zakresie przedstawiło Polskie Towarzystwo Ginekologiczne.

 

< 25 roku życia	Kobiety nieciężarne: badanie raz w roku, zwłaszcza przed planowaną ciążą Kobiety ciężarne: badanie w pierwszym i trzecim trymestrze (zalecane przy pierwszej wizycie)
> 25 roku życia	Kobiety nieciężarne: badanie przynajmniej raz w roku u kobiet podejmujących ryzykowne zachowania seksualne, zwłaszcza przed planowaną ciążą; Kobiety ciężarne: badanie w pierwszym (zalecane przy pierwszej wizycie), w trzecim trymestrze tylko u kobiet z grupy ryzyka
Zalecane badanie partnera seksualnego jeden raz w roku