Rak szyjki macicy to nowotwór złośliwy, który rozwija się z nabłonka pokrywającego szyjkę macicy lub jej kanał.

Każdego roku ok. 3 500 kobiet w Polsce dowiaduje się, że cierpi na tę chorobę. Niestety połowa z nich umiera tylko dlatego, że do lekarza zgłosiły się zbyt późno.
Nowotwór szyjki macicy może dotyczyć kobiet w każdym wieku. W grupie wysokiego ryzyka są już 25-latki i starsze.

Przyczyny

Istnieje wiele czynników sprzyjających rozwojowi raka szyjki macicy, jednak najpoważniejszym jest wirus brodawczaka ludzkiego, HPV (Human Papilloma virus).

Na kontakt z nim jest narażona większość osób aktywnych seksualnie – jest to najczęstsza infekcja przenoszona drogą płciową. Do przeniesienia wirusa może dojść także za pośrednictwem bielizny lub ręcznika, dlatego należy rygorystycznie przestrzegać zasad higieny we wszystkich miejscach publicznych (np. salon kosmetyczny, basen, sauna, solarium).
Wirus HPV występuje w kilku odmianach. Nie wszystkie są w stanie wywołać raka, ale każda może prowadzić do powstania zakażenia. Zwykle przemija ono po pewnym czasie, ale zdarza się, że przechodzi w postać przetrwalną. Jeżeli wywołały ją groźne typy wirusa i utrzymuje się ona przez dłuższy okres, znacznie wzrasta ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy.

Istotny wpływ na rozwój tej choroby mają także inne czynniki:

Naukowcy podkreślają, że istnieje wyraźny związek między aktywnością seksualną kobiet a możliwością powstania raka szyjki macicy. Dlatego każda kobieta, która rozpoczęła życie płciowe, powinna regularnie wykonywać badania ginekologiczne, pozwalające na wykrycie choroby we wczesnym stadium, gdy można ją skutecznie wyleczyć.

Podstawowym badaniem, które wykrywa raka jeszcze na etapie przedinwazyjnym, jest cytologia. Wszelkie niepokojące wyniki rozmazu cytologicznego są dokładnie sprawdzane. To pozwala na postawienie pewnej diagnozy. Gdy zmiany są poważniejsze wykonuje się kolposkopię przy pomocy aparatu, który oświetla szyjkę macicy i umożliwia obejrzenie jej w 30-40 krotnym powiększeniu. Z miejsc najbardziej podejrzanych pobiera się próbki do badań laboratoryjnych.

Objawy

Wczesnym etapom rozwoju raka szyjki macicy nie towarzyszą praktycznie żadne objawy. Nowotwór może rozwijać się w ukryciu nawet kilka lat. Gdy pojawiają się pierwsze symptomy, choroba jest już zwykle bardzo rozwinięta, co zmniejsza szansę chorej na wyleczenie i przeżycie. Dlatego profilaktyczne badania powinny być wykonywane raz do roku.


Pierwsze objawy świadczą tak naprawdę o poważnym zaawansowaniu choroby, mogą to być bóle w okolicy podbrzusza lub krzyżowo-lędźwiowej, upławy zabarwione krwią, plamienia pomiędzy miesiączkami, a także krwawienie po stosunku.

Nowoczesną metodą ochrony przed rakiem szyjki macicy jest szczepionka, która chroni organizm kobiety przed zakażeniami wirusem HPV. Należy jednak pamiętać, że nie daje ona 100% ochrony i nie zwalnia z konieczności wykonywania regularnych badań profilaktycznych.

W zależności od tego, na jakim etapie choroba zostanie wykryta, stosowane są różne sposoby leczenia. W przypadku zmian przedrakowych stosuje się metody mniej inwazyjne, które pozwalają na zachowanie płodności:

W wypadku rozwinięcia się nowotworu, leczenie ma na celu zachowanie możliwie dobrej jakości życia, zminimalizowanie ryzyka wystąpienia powikłań i zachowanie płodności, o ile jest to możliwe. Do stosowanych metod zalicza się:

Zobacz też: Wirus brodawczaka ludzkiego. Poznaj zagrożenie