Skuteczność metod antykoncepcyjnych ocenia się według „indeksu Pearla”. Wskaźnik ten określa procent kobiet, które zaszły w ciążę przy właściwym stosowaniu danej metody przez rok. Wskaźnik 100 oznacza więc, że metoda jest zupełnie nieskuteczna, zaś wskaźnik 0 – że jest w pełni skuteczna. W świetle tej reguły jedyną skuteczną metodą antykoncepcji jest zatem abstynencja seksualna, gdyż nawet sterylizacja nie daje 100% pewności (choć jej wskaźnik Pearla wynosi 0,04).

 

Metody antykoncepcyjne ogólnie dzieli się na: naturalne, sztuczne (mechaniczne, chemiczne, hormonalne), chirurgiczne i inne. Istnieją różne definicje antykoncepcji. Za Światową Organizacją Zdrowia (WHO) przyjmijmy, że za antykoncepcję można uznać tylko to, co nie wymaga od partnerów zaniechania współżycia nawet na kilka dni. Zatem metody naturalne, opierające się na wstrzemięźliwości seksualnej w dni płodne kobiety, nie są - zgodnie z tą definicją - antykoncepcją. Przyjrzyjmy się więc pozostałym metodom.

Metody mechaniczne

Jak sama nazwa wskazuje, polegają na niedopuszczeniu do zapłodnienia poprzez mechaniczne blokowanie wniknięcia spermy do macicy za pomocą izolujących błon gumowych. Mowa o prezerwatywie, kapturku dopochwowym oraz błonie dopochwowej, przy czym prezerwatywa jest najpowszechniejszą spośród nich.

Na jej popularność wpływa kilka czynników. Po pierwsze dostępność – nie jest wymagane posiadanie recepty, a prezerwatywę można kupić nie tylko w aptece. Po drugie „docelowość” – prezerwatywę po prostu trzeba mieć przy sobie i użyć jej tuż przed stosunkiem lub w jego trakcie. A co najważniejsze, jej stosowanie zmniejsza ryzyko zakażenia niektórymi chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Skuteczność prezerwatywy według indeksu Pearla określa się na 8 do 10. Wyniki te są zdecydowanie lepsze u osób, które posługują się prezerwatywami umiejętnie – indeks Pearla wynosi wtedy od 3,1 do 4,8. A u kobiet powyżej 35 roku życia, a więc bardziej doświadczonych niż nastolatki – indeks spada do 1,7.

Metody chemiczne

Polegają na stosowaniu preparatów, które unieszkodliwiają plemniki poprzez pozbawienie ich możliwości ruchu. Środki te należy wprowadzić do pochwy tuż przed stosunkiem (10-15 minut). Występują na rynku w postaci: globulek, żelu, pianki lub maści. Używając metod chemicznych, należy pamiętać, że nie tylko nie zapobiegają zarażeniu chorobami przenoszonymi drogą płciową, ale także stwarzają ryzyko uczuleń, przy jednoczesnej dość małej skuteczności.

Metody hormonalne

Polegają na stosowaniu środków hormonalnych, które blokują wydzielanie hormonów odpowiedzialnych za dojrzewanie komórek jajowych i owulację. Powodują jednocześnie zmiany w śluzie i błonie śluzowej macicy oraz jajowodów. Środki hormonalne, czyli pigułki i plastry antykoncepcyjne, można kupić tylko w aptece, wyłącznie za okazaniem recepty.

To „utrudnienie” w dostępności jest bardzo ważne. Wiele kobiet nie zdaje sobie sprawy, że nieodpowiednie dobranie pigułek lub plastra może wpłynąć nie tylko na pogorszenie samopoczucia lub spadek libido, ale ogólnie na stan zdrowia.

Ponieważ stosowanie metod hormonalnych nie zapobiega w żaden sposób zakażeniom chorobami przenoszonymi drogą płciową, a co więcej sprzyja pojawianiu się problemów ze zdrowiem intymnym u kobiet, zaleca się jednoczesne stosowanie prezerwatyw. Połączenie metody mechanicznej z metodą hormonalną jest wysoce skuteczne.